Familiebank of familiehypotheek: is er verschil?
In gesprekken over lenen binnen de familie komen beide termen regelmatig voorbij. Ouders die hun kind helpen met een woning spreken soms over de familiebank, terwijl hypotheekadviseurs het vaker over een familiehypotheek hebben. Dit artikel legt uit waar de termen vandaan komen en of het uitmaakt welke je gebruikt.
Waar komen deze termen vandaan?
De term familiebank dook zo'n vijftien jaar geleden op in de media, toen steeds meer ouders hun kinderen financieel gingen helpen bij de woningaankoop. Journalisten zochten een pakkende term en kozen voor familiebank, naar analogie met de huisbank. Het woord suggereert dat ouders als een soort bank optreden: ze hebben spaargeld dat anders weinig oplevert, en lenen dit uit aan hun kinderen tegen een redelijke rente.
De term familiehypotheek kwam later, vooral vanuit de financiële sector. Hypotheekadviseurs en notarissen zochten een term die beter aansluit bij bestaande begrippen als bankhypotheek en starterslening. Het woord hypotheek maakt meteen duidelijk dat het om een woningfinanciering gaat, niet om een willekeurige lening.
Is er inhoudelijk verschil?
Nee, juridisch en fiscaal verwijzen beide termen naar exact dezelfde constructie. Of je het nu familiebank of familiehypotheek noemt, de regels van de Belastingdienst zijn identiek. De lening moet voldoen aan de voorwaarden voor eigenwoningschuld, er moet een marktconforme rente worden afgesproken, en de voorwaarden moeten schriftelijk worden vastgelegd.
Het verschil zit puur in de benaming. De term familiebank legt nadruk op het feit dat ouders als geldverstrekker optreden, vergelijkbaar met een bank. De term familiehypotheek benadrukt het product: een hypothecaire lening voor een woning, verstrekt door een familielid in plaats van een bank.
Welke term gebruiken professionals?
Hypotheekadviseurs gebruiken vrijwel altijd de term familiehypotheek of familielening. Deze termen sluiten beter aan bij hun dagelijkse vocabulaire, waarin ook bankhypotheek, NHG-hypotheek en starterslening voorkomen. Notarissen spreken doorgaans over een onderhandse lening of, bij notariële vastlegging, een hypotheekakte.
De Belastingdienst hanteert geen van beide termen officieel. In de aangifte inkomstenbelasting vul je simpelweg in dat je een eigenwoningschuld hebt bij een particulier. De term familiebank of familiehypotheek komt in de aangifteformulieren niet voor.
Bij familiehypotheekoverzicht.nl gebruiken we bewust de term familiehypotheek, omdat deze preciezer is en beter aansluit bij de terminologie die banken hanteren. Veel geldverstrekkers vermelden expliciet hoe zij omgaan met een familiehypotheek in hun acceptatiecriteria, waardoor de term direct herkenbaar is voor adviseurs en banken.
Waarom maakt de terminologie uit bij banken?
Wanneer je een bankhypotheek aanvraagt naast een familiehypotheek, vraagt de bank hoe deze familielening is gestructureerd. De meeste banken eisen dat de familiehypotheek achtergesteld is, wat betekent dat de bank bij een gedwongen verkoop als eerste haar geld terugkrijgt.
In deze communicatie met banken werkt de term familiehypotheek beter dan familiebank. Bankmedewerkers herkennen de term direct en kunnen de lening correct verwerken in hun systemen. De term familiebank kan tot verwarring leiden, omdat sommige medewerkers denken dat het om een andere constructie gaat.
Wil je weten welke banken een familiehypotheek accepteren naast hun eigen hypotheek? Bekijk ons overzicht van banken en familiehypotheken.
Waar moet je op letten bij een familiehypotheek?
Leg alles schriftelijk vast
Een leningovereenkomst is essentieel, ook al leen je van je ouders. Hierin leg je het bedrag, de rente, het aflossingsschema en andere voorwaarden vast. Deze overeenkomst is nodig voor de Belastingdienst en voorkomt onduidelijkheid binnen de familie.
Hanteer een marktconforme rente
De Belastingdienst accepteert alleen hypotheekrenteaftrek als de rente marktconform is. Een te lage rente kan door de fiscus worden aangemerkt als schenking. Bekijk ons artikel over het bepalen van de rente voor meer informatie.
Kies voor annuïtair of lineair aflossen
Voor hypotheekrenteaftrek moet je daadwerkelijk aflossen. Een aflossingsvrije familiehypotheek komt niet in aanmerking voor aftrek, tenzij deze is afgesloten vóór 2013 en voldoet aan de overgangsregeling.
Overweeg notariële vastlegging
Een onderhandse akte volstaat voor de Belastingdienst, maar een notariële akte biedt extra zekerheid. De notaris kan een hypotheekrecht vestigen op de woning, waardoor de geldgever verhaal heeft bij betalingsproblemen. Lees meer in ons artikel over overeenkomst of akte.
Veelgestelde vragen
Samenvatting
Familiebank en familiehypotheek zijn verschillende benamingen voor dezelfde constructie. Juridisch en fiscaal is er geen verschil. De term familiebank benadrukt dat ouders als geldverstrekker optreden, terwijl familiehypotheek de focus legt op het product. In de praktijk hanteren professionals en banken vaker de term familiehypotheek, omdat deze duidelijker is en beter aansluit bij bestaande terminologie.
Ongeacht welke term je gebruikt, zorg dat je de afspraken schriftelijk vastlegt, een marktconforme rente hanteert, en overweeg notariële vastlegging bij grotere bedragen. Wil je meer weten over de basisprincipes van de familiehypotheek? Lees dan onze uitgebreide gids.
Je familiehypotheek administreren?
Leg afspraken vast, houd betalingen bij en genereer overzichten voor de Belastingdienst met familiehypotheekoverzicht.nl.
Gratis starten, geen creditcard nodig