Voor wie is een familiehypotheek geschikt?

    In mijn werk met familiehypotheken zie ik dat deze constructie voor sommige families een uitstekende oplossing is, terwijl het voor anderen juist gedoe oplevert. Het verschil zit niet in het bedrag of de rente, maar in de onderlinge verhoudingen en verwachtingen. Op deze pagina deel ik mijn ervaringen: wanneer werkt een familiehypotheek goed en wanneer kun je beter een andere route kiezen?

    Laatst bijgewerkt: Door: Marijn de Granada± 6 min leestijd
    Vertrouwd door 1.230 gebruikers

    De ideale kandidaat voor een familiehypotheek

    De families waarmee ik de beste ervaringen heb, delen een aantal kenmerken. Ze kunnen open over geld praten zonder dat dit tot spanningen leidt. De ouders of familieleden die het geld uitlenen, hebben dat bedrag écht over en het staat niet ten koste van hun eigen financiële zekerheid. En misschien wel het belangrijkste: beide partijen zien de lening als een zakelijke overeenkomst, niet als een gunst die ooit nog terugbetaald moet worden in de vorm van andere verwachtingen.

    Concreet zie ik de familiehypotheek het vaakst werken bij ouders die hun kind willen helpen bij de aankoop van een eerste woning. De woningmarkt is krap, prijzen zijn hoog, en veel starters hebben moeite om voldoende te lenen bij de bank. Een aanvullende lening van ouders kan dan het verschil maken. Niet als cadeau, maar als een nette lening met rente en aflossing. Zo behoudt het kind zijn of haar financiële zelfstandigheid en krijgen de ouders een redelijk rendement op hun spaargeld.

    Drie situaties waarin een familiehypotheek goed werkt

    Starters die net te kort komen bij de bank

    Dit is verreweg de meest voorkomende situatie. Een starter kan €320.000 lenen bij de bank, maar de woning kost €380.000. De ouders lenen het verschil uit. Belangrijk hierbij is dat de bank de familielening meeneemt in de beoordeling. Bespreek dit dus altijd vooraf met je hypotheekadviseur. Op familiehypotheekoverzicht.nl kun je vervolgens de lening netjes vastleggen en de administratie bijhouden.

    Verbouwing of verduurzaming financieren

    Een andere veelvoorkomende situatie is de financiering van een verbouwing nadat de woning al is gekocht. De bankhypotheek zit dan al vast en bijlenen is niet altijd mogelijk of voordelig. Een familielening biedt dan uitkomst. Je kunt het bedrag specifiek inzetten voor de verbouwing en de rente is aftrekbaar als de verbouwing kwalificeert als verbetering van de eigen woning. Lees meer hierover in ons artikel over familiehypotheek voor verbouwing.

    Ouders met spaargeld dat weinig oplevert

    Dit perspectief wordt vaak vergeten, maar is net zo relevant. Ouders met spaargeld op een spaarrekening krijgen nauwelijks rente. Door dat geld uit te lenen aan hun kind tegen een marktconforme rente, behalen ze een beter rendement én helpen ze hun kind. Wel moeten ze de lening opgeven in box 3 en betalen ze vermogensrendementsheffing over de vordering. Per saldo kan dit nog steeds voordeliger zijn dan het geld op de bank laten staan.

    Wil je weten wat het je oplevert?

    Op familiehypotheekoverzicht.nl bereken je in 2 minuten je maandlasten, renteaftrek en wat je ouders aan rendement ontvangen.

    Bereken je situatie

    Wanneer een familiehypotheek minder geschikt is

    Niet elke familiesituatie leent zich voor een familiehypotheek. In mijn ervaring zijn er een aantal signalen die erop wijzen dat je beter kunt kiezen voor een andere oplossing.

    Situaties om voorzichtig mee te zijn

    Financiële onzekerheid bij de uitlener. Als je ouders het geld eigenlijk niet kunnen missen, bijvoorbeeld omdat ze het nodig hebben voor hun pensioen of zorgkosten, is een lening geen goed idee. Het geld moet écht beschikbaar zijn voor de hele looptijd, wat vaak 20 tot 30 jaar is.

    Slechte communicatie over geld. Als financiële gesprekken in je familie al snel leiden tot ongemak of ruzie, wordt het lastig om jarenlang een zakelijke relatie te onderhouden. Een familiehypotheek vraagt om periodieke afstemming over betalingen, renteherziening en eventuele wijzigingen.

    Ongelijke behandeling van kinderen. Als je meerdere kinderen hebt en maar één kind een lening krijgt, kan dit tot scheve gezichten leiden bij de andere kinderen. Bespreek dit vooraf en leg eventueel vast hoe dit bij een toekomstige erfenis wordt verrekend.

    Hele kleine bedragen. Voor bedragen onder de €10.000 is de administratieve last van een formele familiehypotheek relatief hoog. Bij zulke bedragen kun je overwegen om het als schenking te doen, mits dit binnen de vrijstellingen valt, of om een eenvoudige leenovereenkomst op te stellen zonder de volledige hypotheekadministratie.

    Fiscale aandachtspunten waar ik families op wijs

    Een familiehypotheek is fiscaal gezien geen vrijbrief. De Belastingdienst stelt dezelfde eisen als aan een reguliere hypotheek. In de praktijk zie ik dat families hier soms te lichtzinnig mee omgaan, wat later tot problemen kan leiden.

    Voor de lener (het kind)

    De rente is alleen aftrekbaar in box 1 als je annuïtair of lineair aflost binnen 30 jaar en de rente marktconform is. Aflossingsvrije leningen komen sinds 2013 niet meer in aanmerking voor renteaftrek. Je moet de lening en de betaalde rente jaarlijks opgeven bij je belastingaangifte. Op familiehypotheekoverzicht.nl genereer je automatisch de jaaroverzichten die je hiervoor nodig hebt.

    Voor de uitlener (de ouders)

    De uitgeleende hoofdsom tel je mee als vermogen in box 3. Hierover betaal je vermogensrendementsheffing. De ontvangen rente hoef je niet apart op te geven; die zit al verdisconteerd in de forfaitaire rendementsheffing. Als je een te lage rente rekent, kan de Belastingdienst het verschil met de marktrente aanmerken als schenking.

    Op onze pagina over regels van de Belastingdienst lees je precies aan welke voorwaarden je moet voldoen. Voor de actuele marktconforme rentes kun je terecht op onze rentepagina.

    Voorbeeld uit de praktijk

    Stel: Lisa (28) koopt haar eerste woning

    Een typisch scenario dat ik vaak tegenkom

    Lisa heeft een bruto inkomen van €48.000 en kan daarmee maximaal €225.000 lenen bij de bank. De woning die ze wil kopen kost €295.000. Haar ouders hebben voldoende spaargeld om €70.000 te kunnen missen voor de komende dertig jaar.

    Ze stellen een familiehypotheek op met een rente van 4,5% en een looptijd van 30 jaar. Lisa betaalt maandelijks €354,67 aan haar ouders (annuïtair). De rente is voor haar aftrekbaar in box 1, wat haar netto maandlast verlaagt. Haar ouders ontvangen een beter rendement dan op hun spaarrekening.

    Via familiehypotheekoverzicht.nl leggen ze de overeenkomst vast, houden ze de betalingen bij en downloaden ze aan het eind van elk jaar de jaaroverzichten voor de belastingaangifte. Beide partijen hebben inzicht in dezelfde cijfers, wat misverstanden voorkomt.

    Leenbedrag

    €70.000

    Rente

    4,5%

    Maandlast

    €354,67

    Wil je zelf een berekening maken? Bekijk onze voorbeeldberekeningen of lees het artikel over familiehypotheek berekenen.

    Veelgestelde vragen

    Kan ik ook een familiehypotheek afsluiten met mijn oom of tante?

    Ja, een familiehypotheek hoeft niet per se tussen ouders en kinderen te zijn. Ik zie regelmatig constructies met ooms, tantes, grootouders of zelfs neven en nichten. Fiscaal maakt het niet uit wie de uitlener is. Wel is het belangrijk dat iedereen de afspraken begrijpt en dat de familierelatie het financiële aspect kan dragen. Bij verder verwijderde familieleden adviseer ik om extra zorgvuldig te documenteren waarom de lening wordt verstrekt.

    Wat als mijn ouders niet genoeg vermogen hebben voor het volledige bedrag?

    Dit komt vaak voor. De meeste familiehypotheken die ik tegenkom zijn aanvullend op een reguliere bankhypotheek. Je kunt bijvoorbeeld €350.000 bij de bank lenen en €50.000 bij je ouders. De bank rekent de familielening wel mee in je totale schuldpositie, dus overleg vooraf met je hypotheekadviseur hoe de constructie het beste kan worden opgezet.

    Hoe bepaal ik of mijn familie geschikt is voor een familiehypotheek?

    Stel jezelf drie vragen. Ten eerste: kunnen we open over geld praten? Als financiële gesprekken al spanning geven, wordt het lastig om jarenlang een zakelijke relatie te onderhouden. Ten tweede: heeft de uitlener het geld echt over? Het moet geen geld zijn dat ze zelf nodig hebben voor hun pensioen of onverwachte uitgaven. Ten derde: kunnen we afspraken nakomen, ook als het moeilijk wordt? Een familiehypotheek is een verbintenis voor vaak tientallen jaren.

    Is een familiehypotheek ook geschikt als ik zzp'er ben?

    Juist voor zzp'ers kan een familiehypotheek uitkomst bieden. Banken zijn vaak terughoudend met hypotheken aan zelfstandigen, zeker in de eerste drie jaar. Met een familiehypotheek kun je het verschil overbruggen tussen wat de bank wil verstrekken en wat je nodig hebt. Wel geldt: de Belastingdienst stelt dezelfde eisen aan een familiehypotheek, ongeacht of je in loondienst bent of zzp'er.

    Past een familiehypotheek bij jouw situatie?

    Op familiehypotheekoverzicht.nl leg je de afspraken vast, bereken je de maandlasten en houd je de administratie bij. Probeer het gratis uit en ontdek of het voor jullie werkt.

    1.230 gebruikers gingen je voor
    Geen betaalgegevens nodig30 dagen geld-terug-garantie