Boeterente

Banken financieren hypotheken door zelf geld aan te trekken op de kapitaalmarkt. Wanneer je een hypotheek afsluit met 4 procent rente voor tien jaar, heeft de bank dit geld zelf ook voor die periode vastgezet. Als je na vijf jaar besluit om over te stappen naar een andere partij, blijft de bank nog vijf jaar zitten met kapitaal waarvoor ze rente betalen maar geen inkomsten meer ontvangen.

De boeterente compenseert dit verschil. Is de actuele marktrente gedaald ten opzichte van jouw contractrente, dan is het verschil groter en daarmee de boete hoger. Is de marktrente juist gestegen, dan kan de bank het vrijgekomen geld zelfs tegen een hogere rente uitzetten en is er geen schade. In dat geval rekent de bank geen boete.

Boeterente speelt een rol bij verschillende situaties. Het oversluiten van je hypotheek naar een andere geldverstrekker terwijl je rentevaste periode nog loopt is de meest voorkomende. Daarnaast kan boeterente van toepassing zijn wanneer je meer dan de toegestane boetevrije ruimte in één keer aflost, bijvoorbeeld na een erfenis of de verkoop van een tweede woning.

Bij verkoop van je woning tijdens de rentevaste periode kan boeterente ook opspelen, hoewel sommige hypotheken een verhuisregeling hebben waarmee je de hypotheek kunt meenemen naar je nieuwe woning. Verhogen van je hypotheek binnen de rentevaste periode leidt in bepaalde gevallen eveneens tot aanpassing van de voorwaarden en mogelijk een vergoeding.

Meer weten over de rentevaste periode en hoe deze je flexibiliteit beïnvloedt? Bekijk de uitleg over de rentevaste periode.

De exacte berekeningsmethode verschilt per geldverstrekker, maar de kern is steeds hetzelfde. Het begint met het verschil tussen jouw contractrente en de huidige marktrente voor de resterende looptijd. Dit verschil wordt vermenigvuldigd met het bedrag dat je vervroegd aflost en de periode tot het einde van je rentevaste periode.

Stel: je hebt een hypotheek van 200.000 euro met 4 procent rente en nog zes jaar rentevast. De actuele marktrente voor zes jaar is 2,5 procent. Het renteverschil bedraagt dan 1,5 procent. De bank maakt een contante waarde berekening van dit renteverschil over de resterende looptijd. Het resultaat kan oplopen tot enkele duizenden euros.

Banken zijn sinds 2015 verplicht om transparant te zijn over de boeterenteberekening. Je kunt altijd een indicatie opvragen voordat je een beslissing neemt. Bij familiehypotheekoverzicht.nl raden we aan om dit te doen voordat je plannen maakt om over te sluiten of extra af te lossen.

Er zijn meerdere situaties waarin je geen boeterente hoeft te betalen. Na afloop van de rentevaste periode kun je zonder kosten oversluiten of volledig aflossen. De meeste geldverstrekkers staan jaarlijks een bepaald percentage boetevrij aflossen toe, vaak tien tot twintig procent van de oorspronkelijke hoofdsom. Blijf je binnen deze ruimte, dan betaal je geen vergoeding.

Bij gedwongen verkoop door scheiding, werkloosheid of arbeidsongeschiktheid vervalt de boeterente vaak geheel of gedeeltelijk. Hetzelfde geldt bij overlijden van de hypotheeknemer. Daarnaast geldt: wanneer de actuele marktrente hoger is dan jouw contractrente, heeft de bank geen schade en rekent ze geen boete. Dit komt in een periode van stijgende rentes vaker voor.

Sommige banken hanteren ook een minimumgrens, bijvoorbeeld 500 of 1.000 euro. Bedragen onder deze grens worden dan niet in rekening gebracht.

De beste manier om boeterente te vermijden is goed plannen. Wacht indien mogelijk tot het einde van je rentevaste periode voordat je overstapt. Maak in de tussentijd maximaal gebruik van de jaarlijkse boetevrije aflossingsruimte. Door ieder jaar het maximale bedrag boetevrij af te lossen, verlaag je de restschuld geleidelijk zonder kosten.

Overweeg je te verhuizen? Informeer of je hypotheek meeneembaar is. Veel geldverstrekkers bieden een zogenaamde verhuisregeling waarmee je de hypotheek onder dezelfde voorwaarden kunt meenemen naar een nieuwe woning. Dit voorkomt dat je boeterente betaalt terwijl je gewoon in een andere woning woont.

Wil je toch eerder oversluiten? Vergelijk dan nauwkeurig wat je bespaart aan lagere rente met wat je betaalt aan boeterente. Soms is de besparing groter dan de boete, vooral bij een groot renteverschil en lange resterende looptijd. Laat je adviseren door een onafhankelijke hypotheekadviseur voor een complete berekening.

Bij een familiehypotheek bepalen uitlener en lener samen de voorwaarden. Dit biedt mogelijkheden die je bij een bank niet hebt. Veel families spreken af dat vervroegde aflossing altijd mag zonder dat daar een vergoeding tegenover staat. Dit geeft de lener flexibiliteit om af te lossen wanneer het uitkomt, bijvoorbeeld na een bonus of erfenis.

Het is wel belangrijk om afspraken over boeterente expliciet vast te leggen in de leningovereenkomst. Zelfs als je afspreekt dat er geen boete geldt, hoort dit in het contract te staan. Bij familiehypotheekoverzicht.nl zien we regelmatig dat mondelinge afspraken later tot onduidelijkheid leiden, vooral wanneer familieverhoudingen veranderen of bij een overlijden.

Wil je afspraken maken over aflossing? Lees ook hoe je de leningovereenkomst opstelt en welke bepalingen je daarin kunt opnemen.

Boeterente compenseert geldverstrekkers voor gemist rendement wanneer je vervroegd aflost of oversluit. De hoogte hangt af van het renteverschil, het aflossingsbedrag en de resterende rentevaste periode. Door slim gebruik te maken van boetevrije ruimte en goede timing kun je de kosten beperken.

Bij een familiehypotheek heb je de vrijheid om zelf afspraken te maken. Leg altijd schriftelijk vast of er wel of geen boete geldt bij vervroegde aflossing. Dit voorkomt discussies en zorgt dat beide partijen weten waar ze aan toe zijn.