Leningovereenkomst opstellen voor je familiehypotheek

Een goed opgestelde leningovereenkomst voorkomt discussie met de Belastingdienst en beschermt beide partijen. Op deze pagina lees je precies welke onderdelen je nodig hebt, met concrete voorbeeldclausules die je direct kunt overnemen.

Genereer je overeenkomst in 5 minuten

Bekijk actuele rentes•Hoe werkt een familiehypotheek?

Uitstekend beoordeeld op Trustpilot

De kern in 30 seconden

Wil je hypotheekrenteaftrek? Dan moet je leningovereenkomst aan strikte eisen voldoen. De lening moet kwalificeren als eigenwoningschuld, de aflossing verloopt annuïtair of lineair binnen maximaal 30 jaar, en de rente is marktconform. Leg alles schriftelijk vast, inclusief wat er gebeurt bij betalingsachterstand of verkoop. Combineer je met een bank? Regel dan de achterstelling. Bewaar alle betalingsbewijzen, want de Belastingdienst kan tot vijf jaar terug controleren.

Verdiep je in de fiscale regels of lees hoe hypotheekrecht werkt.

Waarom een schriftelijke overeenkomst onmisbaar is

Een lening tussen familieleden wordt door de Belastingdienst kritisch bekeken. Zonder schriftelijke vastlegging is het lastig om aan te tonen dat de lening zakelijk is en niet een verkapte schenking. De overeenkomst vormt je bewijsstuk bij een eventuele controle.

Doel van de overeenkomst

Het document creëert duidelijkheid voor beide partijen en bewijst richting de fiscus dat de lening onder zakelijke voorwaarden is aangegaan. Zonder overeenkomst riskeer je correctie van de hypotheekrenteaftrek of naheffing van schenkbelasting.

Wanneer is de lening zakelijk

De Belastingdienst toetst of je voorwaarden vergelijkbaar zijn met wat een bank zou hanteren. Dat betekent een marktconforme rente, een vastgestelde looptijd, een aflossingsschema en duidelijke afspraken over wat er gebeurt bij wanbetaling.

Bekijk de actuele marktconforme rentes of lees de gids over belastingcontroles bij familiehypotheken.

Wat moet er in je leningovereenkomst staan

Bij familiehypotheekoverzicht.nl zien we regelmatig overeenkomsten langskomen die onvolledig zijn opgesteld. De Belastingdienst accepteert geen vage afspraken. Een goede overeenkomst bevat daarom altijd de volgende onderdelen.

Kerngegevens

Begin met het leendoel. Financiert de lening de aankoop of verbouwing van een eigen woning, dan is dat relevant voor de fiscale kwalificatie. Vermeld het exacte leenbedrag en de valutadatum, oftewel de datum waarop het geld beschikbaar komt.

Rente en looptijd

Het rentepercentage moet marktconform zijn. Beschrijf hoe de rente is vastgesteld en wanneer herziening plaatsvindt. De looptijd mag voor hypotheekrenteaftrek maximaal 30 jaar zijn en de lening moet binnen die termijn volledig worden afgelost.

Aflossing en betalingen

Kies voor annuïtaire of lineaire aflossing en voeg een aflossingsschema toe als bijlage. Neem concrete betaalmomenten op, bijvoorbeeld de eerste van elke maand, inclusief de rekeningnummers van beide partijen. Zo is achteraf aantoonbaar dat betalingen correct zijn gedaan.

Opeisbaarheid

Leg vast wanneer de lening direct opeisbaar wordt. Gebruikelijk is opeisbaarheid bij een achterstand van twee of drie termijnen, bij verkoop van de woning of bij faillissement. Dit beschermt de verstrekker en toont aan dat de lening zakelijk is opgezet.

Zekerheden

Overweeg hypotheekrecht als extra zekerheid. Dit vereist een notariële akte. Bij combinatie met een bankhypotheek is vrijwel altijd een achterstellingsclausule nodig. De familielening krijgt dan een lagere rang dan de banklening.

Administratie en ondertekening

Spreek af dat beide partijen betalingsbewijzen bewaren en jaarlijks een overzicht uitwisselen. Laat alle partijen ondertekenen met datum en parafeer elke pagina. Bewaar de originele documenten en een digitale kopie.

Meer over het vestigen van hypotheekrecht en de keuze tussen onderhandse of notariële akte.

Voorbeeldclausules om over te nemen

Onderstaande formuleringen zijn neutraal opgesteld en kun je aanpassen aan je situatie. Bij familiehypotheekoverzicht.nl gebruiken we deze als basis voor de documenten die onze tool genereert.

Rente

"Over het uitstaande saldo is een vaste rente van [x]% per jaar verschuldigd. Rente wordt maandelijks achteraf voldaan op [datum]."

Aflossing

"De lening wordt annuïtair afgelost in [aantal] maandelijkse termijnen, startend op [datum], volgens het bijgevoegde schema."

Vervroegd aflossen

"Vervroegde aflossing is toegestaan tot [percentage] per kalenderjaar zonder vergoeding. Hogere aflossing vindt plaats in overleg."

Opeisbaarheid

"De lening is direct opeisbaar bij een achterstand van [x] termijnen, verkoop van het onderpand of bij faillissement van de lener."

Betalingsachterstand

"Bij te late betaling is de lener een verzuimrente verschuldigd van [x]% op jaarbasis over het achterstallige bedrag tot de datum van voldoening."

Zekerheden

"Tot zekerheid van terugbetaling verstrekt de lener een tweede hypotheekrecht op de woning aan [adres], vast te leggen in een notariële hypotheekakte."

Administratie

"Partijen bewaren betalingsbewijzen en jaaroverzichten. Jaarlijks wordt een overzicht van rente en aflossing uitgewisseld."

Achterstelling

"De rechten van de verstrekker zijn achtergesteld bij de bank conform de separate achterstellingsovereenkomst."

Achtergrond en eisen: opeisbaarheid en achterstelling.

Geen zin om zelf te typen?

Onze tool genereert een complete overeenkomst met al deze clausules.

Probeer de generator

Van concept naar ondertekende overeenkomst

Het opstellen van een leningovereenkomst hoeft niet ingewikkeld te zijn. Volg onderstaand stappenplan om niets over het hoofd te zien.

Stap 1: Verzamel de gegevens

Bepaal het leenbedrag, de gewenste looptijd en kies een marktconforme rente. Gebruik ons renteoverzicht om te zien welke percentages de Belastingdienst als zakelijk beschouwt. Bespreek ook of je zekerheden wilt vestigen.

Stap 2: Controleer de fiscale kwalificatie

Wil de lener hypotheekrenteaftrek? Controleer dan of de lening voldoet aan de eigenwoningregeling. Het geld moet zijn besteed aan aankoop, onderhoud of verbetering van de eigen woning en de aflossing moet binnen 30 jaar plaatsvinden.

Stap 3: Stel het document op

Gebruik de clausules van deze pagina of genereer een complete overeenkomst via familiehypotheekoverzicht.nl. Controleer of alle onderdelen zijn opgenomen en of de tekst intern consistent is.

Stap 4: Onderteken en archiveer

Print de overeenkomst tweemaal, laat beide partijen ondertekenen met datum en parafeer elke pagina. Geef elk een origineel exemplaar en sla een digitale scan op. Bij hypotheekrecht is een notariële akte verplicht.

Stap 5: Start de betalingen

Begin met betalen volgens het afgesproken schema. Gebruik altijd een duidelijke betalingsomschrijving en bewaar de bankafschriften. Maak jaarlijks een overzicht van betaalde rente en aflossing voor de belastingaangifte.

Waar gaat het mis bij familieleningen

In de praktijk bij familiehypotheekoverzicht.nl komen we steeds dezelfde problemen tegen. Hieronder de belangrijkste valkuilen en hoe je ze voorkomt.

Ontbrekende kernafspraken

De meest voorkomende fout is een overeenkomst zonder concrete rente, looptijd of aflossingsschema. Mondeling afspreken dat "het wel goed komt" is onvoldoende. De Belastingdienst verwacht een compleet document met alle essentiële voorwaarden.

Wijzigingen niet vastgelegd

Stel je past de rente aan of wijzigt het aflossingsschema. Zonder schriftelijke bevestiging van deze wijziging ontstaat onduidelijkheid. Leg elke aanpassing vast in een addendum dat beide partijen ondertekenen.

Tegenstrijdige bepalingen

Een overeenkomst die op pagina twee een vaste rente noemt en op pagina vier spreekt over variabele rente is problematisch. Controleer de interne consistentie voordat je ondertekent. Laat bij twijfel een derde meelezen.

Overlijden niet geregeld

Wat gebeurt er als de verstrekker of lener overlijdt? Als dit niet in de overeenkomst staat, kan de restschuld plotseling opeisbaar worden of ontstaat discussie met erfgenamen. Stem overlijdensclausules af met testament en begunstiging.

Geen betalingsbewijs

Contante betalingen of overboekingen zonder duidelijke omschrijving zijn moeilijk te verantwoorden. Gebruik altijd bankoverschrijvingen met een heldere omschrijving zoals "rente januari 2026 familielening" en bewaar de afschriften.

Achterstelling vergeten

Combineer je de familielening met een bankhypotheek? De bank zal vrijwel altijd eisen dat de familielening is achtergesteld. Vergeet je dit te regelen, dan wijst de bank de hypotheekaanvraag af of ontstaan later juridische complicaties.

Veelgestelde vragen

Is een schriftelijke overeenkomst verplicht bij een familiehypotheek

Voor aftrek en zakelijkheid is een schriftelijke overeenkomst feitelijk onmisbaar. Hierin leg je rente, looptijd, aflossing, zekerheden en afspraken bij achterstand vast. Zonder duidelijke vastlegging ontstaat sneller discussie met de Belastingdienst.

Moet ik een notaris gebruiken voor een familiehypotheek

Niet altijd. Voor hypotheekrecht op de woning is een notariële hypotheekakte nodig. Voor een onderhandse familielening zonder hypotheekrecht kan een onderhands document volstaan, mits volledig en goed geadministreerd.

Mag ik boetevrij vervroegd aflossen bij een familielening

Dat mag als je dit afspreekt. Leg in de overeenkomst vast of vervroegd aflossen is toegestaan, of er een maximale jaarlijkse ruimte geldt en hoe je de aflossing verwerkt in het schema.

Moet de rente altijd vast zijn bij een familiehypotheek

Nee, variabele rente kan ook. Leg dan wel de methode en momenten van wijziging vast. Houd rekening met marktconformiteit en de voorspelbaarheid van maandlasten voor de lener.

Hoe bepaal ik de marktconforme rente voor een familielening

De marktconforme rente hangt af van de looptijd, rentevastperiode en het risicoprofiel. Gebruik de actuele hypotheekrentes van banken als referentie. Bekijk ons renteoverzicht voor de geldende marktconforme tarieven.

Wat gebeurt er als de lener niet meer kan betalen

Dit moet je vooraf regelen in de overeenkomst. Leg vast na hoeveel gemiste termijnen de lening opeisbaar wordt en welke stappen je dan neemt. Zonder deze afspraken sta je juridisch zwakker.

Meer over familiehypotheken

Marktconforme rente

Actuele rentepercentages en hoe je ze bepaalt

Fiscale regels

Eisen van de Belastingdienst aan je lening

Hypotheekrecht

Wanneer en hoe je zekerheid vestigt

Direct aan de slag met je leningovereenkomst

Met de documentgenerator van familiehypotheekoverzicht.nl stel je binnen enkele minuten een complete overeenkomst op. Inclusief aflossingsschema en jaaroverzichten voor je belastingaangifte.

Maak gratis een account

Bekijk reviews op Trustpilot