Rentevaste periode: zekerheid over je maandlasten

    De rentevaste periode bepaalt hoelang je hypotheekrente onveranderd blijft. In mijn werk met familiehypotheken merk ik dat dit onderwerp vaak onderschat wordt. Families focussen op het rentepercentage, maar vergeten na te denken over wat er gebeurt als die periode afloopt. Op deze pagina leg ik uit hoe de rentevaste periode werkt, welke keuzes je hebt en waar je bij een familiehypotheek extra op moet letten.

    Laatst bijgewerkt: Door: Marijn de Granada± 5 min leestijd
    Vertrouwd door 1.230 gebruikers

    Wat is een rentevaste periode precies?

    Als je een hypotheek afsluit, spreek je met de geldverstrekker af voor hoelang het rentepercentage geldt. Die periode noemen we de rentevaste periode. Tijdens die tijd blijft je rente gelijk, ongeacht wat er op de financiële markten gebeurt. Stijgt de marktrente naar 6%? Jij betaalt nog steeds je afgesproken percentage. Daalt de rente naar 2%? Dan betaal je ook nog steeds je oorspronkelijke tarief.

    Bij banken zie je meestal periodes van 1, 2, 5, 10, 15, 20 of 30 jaar. Bij een familiehypotheek heb je alle vrijheid om zelf een periode te kiezen. Je zou kunnen afspreken dat de rente 7 jaar vaststaat, of 12 jaar, of welke termijn dan ook die bij jullie situatie past.

    Hoe de rentevaste periode in de praktijk werkt

    Bij het afsluiten van de lening

    Stel, je sluit een familiehypotheek af van €75.000 tegen 4,5% rente met een rentevaste periode van 10 jaar. Gedurende die 10 jaar betaal je elke maand hetzelfde rentepercentage. Je maandlast blijft voorspelbaar, wat prettig is voor je huishoudboekje. In de leningovereenkomst leg je vast wanneer de periode ingaat en wanneer deze eindigt. Op familiehypotheekoverzicht.nl kun je een herinnering instellen zodat je ruim van tevoren weet dat de herziening eraan komt.

    Aan het einde van de periode

    Als de rentevaste periode afloopt, moet je opnieuw een keuze maken. Bij een bank krijg je doorgaans een voorstel voor een nieuwe periode. Bij een familiehypotheek bepaal je dit samen. Je kunt dan kiezen voor een nieuwe vaste periode, een variabele rente, of je lost de restschuld in één keer af als je het geld hebt. In mijn ervaring is dit hét moment waarop families even moeten stilstaan bij hun afspraken. Wat was de marktrente toen? Wat is die nu? Is de oorspronkelijke afspraak nog eerlijk voor beide partijen?

    Zekerheid versus flexibiliteit

    Een langere rentevaste periode geeft meer zekerheid, maar je betaalt daarvoor een premie in de vorm van een iets hogere rente. Een kortere periode geeft een lagere startrente, maar meer onzekerheid over je toekomstige lasten. Bij familiehypotheken zie ik vaak dat ouders en kinderen voor een langere periode kiezen. De zekerheid weegt zwaarder dan een paar tienden procent verschil in rente. Zeker als de rentes historisch gezien laag zijn, is vastzetten voor een langere termijn verstandig.

    Rekenvoorbeeld

    Thomas en zijn ouders sluiten een familiehypotheek

    Fictief voorbeeld ter illustratie

    Thomas koopt zijn eerste woning voor €340.000. De bank verstrekt €290.000. Zijn ouders lenen hem de overige €50.000 via een familiehypotheek. Ze spreken een rente af van 4,25% met een rentevaste periode van 10 jaar.

    In de leningovereenkomst nemen ze op dat na 10 jaar de rente wordt herzien op basis van de dan geldende marktconforme rente voor een hypotheek met dezelfde looptijd en risicoprofiel. Zo weten beide partijen nu al waar ze aan toe zijn als die herziening eraan komt.

    Thomas betaalt maandelijks €276,33 aan zijn ouders. Dat bedrag staat 10 jaar vast. Zijn ouders ontvangen een rendement dat ruim boven hun spaarrente ligt, terwijl Thomas zekerheid heeft over zijn maandlasten. Via familiehypotheekoverzicht.nl houden ze samen de administratie bij en ontvangen ze een herinnering als de rentevaste periode bijna afloopt.

    Leenbedrag

    €50.000

    Rente

    4,25%

    Rentevast

    10 jaar

    Wil je zelf een berekening maken? Bekijk onze voorbeeldberekeningen of lees het artikel over familiehypotheek berekenen.

    Mis nooit meer een renteherziening

    Krijg 3 maanden van tevoren een herinnering. Zo heb je tijd om te overleggen en nieuwe afspraken vast te leggen. Meer dan 1.230 families gebruiken familiehypotheekoverzicht.nl al.

    Probeer gratis

    De juiste rentevaste periode kiezen

    Bij het kiezen van een rentevaste periode raad ik aan om vier factoren mee te wegen.

    Je verwachting van de rente

    Denk je dat de rente gaat stijgen? Dan is lang vastzetten verstandig. Verwacht je een daling? Dan zou een korte periode je later een lagere rente kunnen opleveren. Niemand kan de toekomst voorspellen, maar je kunt wel kijken naar economische vooruitzichten en wat analisten verwachten.

    Je behoefte aan zekerheid

    Hoe belangrijk is het voor jou om precies te weten wat je maandlasten zijn? Als je een krap budget hebt of niet van verrassingen houdt, kies dan voor een langere periode. De iets hogere rente is de prijs voor gemoedsrust.

    Je levensfase en plannen

    Verwacht je over vijf jaar te verhuizen? Dan heeft een rentevaste periode van 20 jaar weinig zin. Denk je lang in deze woning te blijven? Dan biedt een lange periode rust. Bij een familiehypotheek kun je ook tussentijdse aflossing of verhuizing flexibeler regelen dan bij een bank.

    Het renteverschil tussen periodes

    Kijk naar het verschil in rente tussen een korte en lange periode. Is dat verschil klein? Dan is langer vastzetten aantrekkelijker. Is het verschil groot? Dan betaal je veel voor zekerheid en is een kortere periode het overwegen waard.

    Waar je bij een familiehypotheek extra op let

    Bij een familiehypotheek heb je meer vrijheid dan bij een bank, maar dat betekent ook dat je zelf verantwoordelijk bent voor goede afspraken. In mijn ervaring zijn er drie punten die families vaak vergeten bij het vastleggen van de rentevaste periode.

    Drie aandachtspunten

    Leg de herzieningsprocedure vast. Neem in de leningovereenkomst op hoe de nieuwe rente wordt bepaald als de rentevaste periode afloopt. Verwijs bijvoorbeeld naar de marktconforme rente op dat moment. Zo voorkom je discussies achteraf over wat een eerlijke rente is.

    Plan een herinnering. Anders dan bij een bank krijg je geen automatisch bericht als de rentevaste periode bijna afloopt. Op familiehypotheekoverzicht.nl kun je een herinnering instellen, bijvoorbeeld drie maanden voor de herzieningsdatum. Zo heb je tijd om te overleggen en nieuwe afspraken te maken.

    Documenteer de herziening. Als je een nieuwe rentevaste periode afspreekt, leg dit dan schriftelijk vast als aanvulling op de oorspronkelijke leningovereenkomst. Dit is belangrijk voor de Belastingdienst en voor de duidelijkheid binnen de familie.

    Op onze pagina over marktconforme rente vind je de actuele percentages per rentevaste periode. Voor meer informatie over het vastleggen van afspraken, bekijk de checklist leningovereenkomst.

    Samengevat: de 3 belangrijkste punten

    1. Zekerheid heeft een prijs. Een langere rentevaste periode geeft rust, maar kost iets meer rente. Weeg af hoeveel zekerheid je nodig hebt.

    2. Leg de herziening vooraf vast. Neem in je leningovereenkomst op hoe de nieuwe rente wordt bepaald als de periode afloopt. Dat voorkomt discussies.

    3. Plan een herinnering. Bij een familiehypotheek krijg je geen automatisch bericht. Zet een reminder zodat je op tijd kunt overleggen.

    Veelgestelde vragen

    Kan ik tijdens de rentevaste periode overstappen naar een andere geldverstrekker?

    Ja, dat kan, maar het kost meestal geld. Bij overstappen tijdens de rentevaste periode betaal je boeterente. Die boete compenseert de geldverstrekker voor de gemiste rente-inkomsten. Bij een familiehypotheek kun je dit flexibeler regelen. Omdat je binnen de familie afspraken maakt, kun je bijvoorbeeld afspreken dat tussentijds overstappen zonder boete mogelijk is. Leg dit dan wel duidelijk vast in de leningovereenkomst.

    Wat is voordeliger: een korte of een lange rentevaste periode?

    Dat hangt af van je situatie en verwachtingen. Een korte periode geeft een lagere startrente, maar meer onzekerheid. Een lange periode geeft zekerheid, maar je betaalt daar via een hogere rente voor. In mijn ervaring kiezen de meeste families voor periodes van 10 of 20 jaar. Daarmee heb je voldoende zekerheid zonder te veel te betalen voor die zekerheid. Bij twijfel: kies voor zekerheid als de rentes relatief laag zijn.

    Moet ik bij een familiehypotheek ook een rentevaste periode afspreken?

    Strikt genomen niet. Bij een familiehypotheek kun je ook kiezen voor een variabele rente die je jaarlijks herziet. Maar in de praktijk zie ik dat de meeste families wel een vaste periode afspreken. Het geeft beide partijen duidelijkheid: de lener weet wat de maandlasten zijn, de uitlener weet welk rendement binnenkomt. Op familiehypotheekoverzicht.nl kun je aangeven welke rentevaste periode je wilt en wanneer de herziening plaatsvindt.

    Hoe bepaal ik de rente aan het einde van de rentevaste periode?

    Bij een bankhypotheek krijg je een voorstel van de bank. Bij een familiehypotheek moet je dit zelf regelen. In de praktijk adviseer ik om in de leningovereenkomst op te nemen hoe de nieuwe rente wordt bepaald. Bijvoorbeeld: de marktconforme rente op het moment van herziening, plus of min een vast percentage. Zo voorkom je discussies achteraf. Op onze pagina over marktconforme rente vind je de actuele percentages.

    Renteafspraken netjes vastleggen?

    Op familiehypotheekoverzicht.nl leg je de rentevaste periode vast, stel je herinneringen in voor herzieningsmomenten en houd je alle afspraken overzichtelijk bij.

    1.230 gebruikers gingen je voor
    Geen betaalgegevens nodig30 dagen geld-terug-garantie