Wanneer ben je fiscaal partner?
De Belastingdienst hanteert specifieke regels om te bepalen of twee personen fiscaal partner zijn. Ben je getrouwd of heb je een geregistreerd partnerschap? Dan ben je automatisch fiscaal partner. Dat geldt het hele kalenderjaar, ook als je halverwege het jaar trouwt.
Woon je samen zonder huwelijk? Dan kan fiscaal partnerschap ook ontstaan, maar alleen als je aan bepaalde voorwaarden voldoet. Je moet allebei op hetzelfde adres staan ingeschreven bij de gemeente en daarnaast een notarieel samenlevingscontract hebben. Ook als je samen een koopwoning hebt of allebei eigenaar bent van dezelfde woning, word je fiscaal partner. Hetzelfde geldt als je samen een minderjarig kind hebt.
Let op: fiscaal partnerschap werkt per kalenderjaar. Als je in oktober gaat samenwonen met een samenlevingscontract, kun je voor dat hele jaar als fiscaal partner worden behandeld. Maar je kunt er ook voor kiezen om pas vanaf het volgende jaar als partner te worden gezien. Kijk wat fiscaal het gunstigst is.
Meer informatie vind je op de website van de Belastingdienst over fiscaal partnerschap .
Administratie voor je aangifte?
Houd je rentebetalingen bij en genereer overzichten die je direct kunt gebruiken voor de belastingaangifte.
Renteaftrek verdelen als fiscaal partners
Eén van de belangrijkste voordelen van fiscaal partnerschap is dat je de hypotheekrenteaftrek vrij mag verdelen. Het maakt niet uit wie de woning op naam heeft of wie de rente feitelijk betaalt. Jullie mogen zelf kiezen: 50/50, 70/30 of zelfs 100/0. De enige eis is dat de percentages samen optellen tot 100%.
In de praktijk kiezen veel koppels ervoor om de volledige aftrek toe te rekenen aan de partner met het hoogste inkomen. Die partner valt in een hoger belastingtarief en krijgt daardoor meer geld terug. Bij inkomens boven de grens van de hoogste schijf kan dat een verschil van honderden euro's per jaar opleveren.
Deze vrijheid geldt ook voor een familiehypotheek, mits de lening voldoet aan de voorwaarden voor hypotheekrenteaftrek. Dat betekent: de lening is aangegaan voor de eigen woning, de rente is marktconform en de lening wordt binnen 30 jaar volledig afgelost via een annuïtair of lineair schema.
Lees meer over de fiscale eisen op de pagina regels Belastingdienst.
Rekenvoorbeeld: verschil in belastingvoordeel
Stel: jullie hebben een familiehypotheek van 100.000 euro met 4% rente. De jaarlijkse rentelast bedraagt 4.000 euro. Partner A verdient 70.000 euro per jaar en valt daarmee in de hoogste schijf (49,5%). Partner B verdient 35.000 euro en betaalt belasting tegen 36,97%.
| Verdeling | Aftrek A | Aftrek B | Totaal voordeel |
|---|---|---|---|
| 50/50 | € 990 | € 739 | € 1.729 |
| 100/0 (bij A) | € 1.980 | € 0 | € 1.980 |
Door de volledige aftrek bij partner A neer te leggen, ontvangen jullie samen 251 euro meer terug. Bij een hogere hypotheek of groter inkomensverschil kan dit voordeel oplopen tot meer dan duizend euro per jaar.
Bekijk ook onze pagina over hypotheekrenteaftrek voor meer uitleg over de tarieven en voorwaarden.
Gaan samenwonen of trouwen
Als je gaat samenwonen of trouwen, verandert je fiscale situatie. Vanaf het moment dat je fiscaal partner wordt, mag je de renteaftrek verdelen. Dit kan in je voordeel werken, maar er zijn ook punten waar je op moet letten.
Heb je een familiehypotheek voordat je gaat samenwonen? Dan moet je controleren of de lening na het samenwonen nog steeds kwalificeert als eigenwoningschuld. Als je partner mede-eigenaar wordt van de woning, verandert de situatie. De lening moet dan nog steeds voldoen aan de fiscale eisen: marktconforme rente en volledige aflossing binnen 30 jaar.
Een andere overweging: als jullie samen een woning kopen met hulp van de ouders van één partner, hoort de familiehypotheek formeel bij die partner. Maar als fiscaal partners mogen jullie de renteaftrek toch vrij verdelen. Leg de afspraken goed vast in de leningovereenkomst en de eventuele schenkingsdocumenten.
Tips voor samenwoners: checklist leningovereenkomst.
Samen een familiehypotheek regelen?
Maak een account aan en beheer de leninggegevens, betalingen en documenten op één centrale plek.
Uit elkaar gaan: wat verandert er?
Bij scheiding of het beëindigen van samenwonen verandert je fiscale situatie ingrijpend. In het jaar van uit elkaar gaan kun je vaak nog als fiscaal partner worden behandeld, mits je dit samen kiest. Dat kan voordelig zijn als één partner veel meer verdient.
Vanaf het volgende belastingjaar mag ieder alleen nog de rente aftrekken die hoort bij het eigen aandeel in de schuld en de eigen woning. Als één partner in de woning blijft en de ander vertrekt, moet je de situatie opnieuw beoordelen. De vertrekkende partner kan gedurende maximaal twee jaar nog renteaftrek krijgen voor het deel van de lening dat bij de eigen woning hoorde.
Bij een familiehypotheek van de ouders van één partner kan dit extra ingewikkeld zijn. De lening is vaak persoonlijk en hoort bij het kind. Als dat kind in de woning blijft, verandert er weinig. Maar als de partner in de woning blijft en het kind vertrekt, moet je de situatie opnieuw regelen. Mogelijk moet de lening worden overgenomen of de woning worden verkocht.
Draagplichtovereenkomst: voorkom discussie achteraf
Heb je tijdens de relatie afspraken gemaakt over wie welk deel van de hypotheeklasten betaalt? Dan is een draagplichtovereenkomst onmisbaar. Dit document legt vast hoe jullie de woonlasten verdelen en wat er gebeurt met de overwaarde bij verkoop of scheiding. Zonder deze afspraken kan de partner die meer heeft betaald, achteraf moeilijk bewijzen dat hij of zij recht heeft op een groter deel.
Lees meer op onze pagina over de draagplichtovereenkomst.
Werk je administratie bij en leg de nieuwe afspraken schriftelijk vast. Controleer of de lening nog voldoet aan de fiscale eisen en pas het aflossingsschema aan als dat nodig is.
Meer over de regels bij scheiding op de pagina fiscaliteit bij familiehypotheken.
Vergelijking: met en zonder fiscaal partnerschap
| Onderwerp | Met partnerschap | Zonder partnerschap |
|---|---|---|
| Verdeling renteaftrek | Vrij te verdelen, ongeacht eigendom | Ieder het eigen aandeel |
| Optimalisatie aangifte | Samen optimaliseren mogelijk | Apart aangifte, minder flexibel |
| Schenken onderling | Volledig vrijgesteld | Normale schenkingsregels |
| Heffingskortingen | Soms overdraagbaar | Niet overdraagbaar |
Veelgestelde vragen
Wanneer ben je fiscaal partner?
Je bent fiscaal partners als je getrouwd bent of een geregistreerd partnerschap hebt. Zonder huwelijk ontstaat fiscaal partnerschap ook als je samenwoont met een notarieel samenlevingscontract, als je samen een woning koopt, of als je allebei op hetzelfde adres staat ingeschreven en een minderjarig kind hebt.
Hoe verdeel je renteaftrek als fiscaal partners?
Fiscaal partners mogen de hypotheekrenteaftrek onderling verdelen, ongeacht wie de rente feitelijk betaalt of wie eigenaar is van de woning. De enige eis is dat het totaal op 100% uitkomt. Veel koppels rekenen de volledige aftrek toe aan de partner met het hoogste inkomen, omdat die het meeste belastingvoordeel heeft.
Wat verandert er fiscaal bij uit elkaar gaan?
Bij het einde van fiscaal partnerschap vervalt de vrije verdeling van aftrekposten. Vanaf het volgende belastingjaar mag ieder alleen nog de rente aftrekken die hoort bij het eigen aandeel in de eigenwoningschuld. Controleer of de lening nog kwalificeert als eigenwoningschuld en pas de administratie aan.
Telt een familiehypotheek mee voor de renteaftrek?
Ja, een familiehypotheek komt in aanmerking voor hypotheekrenteaftrek als de lening voldoet aan de fiscale eisen. De lening moet zijn aangegaan voor aankoop, onderhoud of verbetering van de eigen woning, de rente moet marktconform zijn en de lening moet binnen 30 jaar volledig worden afgelost via een annuïtair of lineair schema.
Moet schenken tussen fiscaal partners worden aangegeven?
Schenkingen tussen fiscaal partners zijn volledig vrijgesteld van schenkbelasting en hoeven niet te worden aangegeven. Dit geldt ongeacht de hoogte van het bedrag. Let op: deze vrijstelling geldt alleen zolang het fiscaal partnerschap bestaat.
Gerelateerde pagina's
Hypotheekrenteaftrek
Fiscale voorwaarden en tarieven voor renteaftrek
Regels Belastingdienst
Eisen aan een familiehypotheek voor renteaftrek
Schenkingsvrijstellingen
Hoeveel mag je belastingvrij schenken?
Leningovereenkomst checklist
Wat moet er in de overeenkomst staan?
Draagplichtovereenkomst
Verdeel woonlasten en voorkom discussie bij scheiding
Familiehypotheek
Alles over lenen van familie
Je familiehypotheek administratie op orde?
Houd betalingen bij, genereer overzichten voor de belastingaangifte en bewaar alle documenten op één plek met familiehypotheekoverzicht.nl.
Gratis starten, geen creditcard nodig