Hypotheeknemer

    Laatst bijgewerkt: 17 januari 2026

    De term hypotheeknemer klinkt ingewikkeld, maar het concept is eenvoudig: de hypotheeknemer is degene die geld uitleent en in ruil daarvoor zekerheid krijgt op een woning. Bij een bankhypotheek is de bank hypotheeknemer. Bij een familiehypotheek zijn dat vaak je ouders of andere familieleden.

    De hypotheeknemer in de praktijk

    In het dagelijks taalgebruik hoor je "hypotheeknemer" niet vaak. Toch is het een belangrijk begrip zodra je een familiehypotheek afsluit. De hypotheeknemer is namelijk de partij die het geld verstrekt én het recht krijgt om bij wanbetaling de woning te verkopen om de schuld terug te krijgen. Dit zekerheidsrecht wordt vastgelegd bij de notaris.

    Het is goed om te weten dat de hypotheeknemer niet per se een bank hoeft te zijn. Je ouders, een oom, een goede vriend of zelfs je eigen BV kan hypotheeknemer worden. Het enige vereiste is dat het hypotheekrecht notarieel wordt vastgelegd. Zonder notariële akte heb je geen hypotheek, maar een onderhandse lening. Het verschil zit hem in de zekerheid: met een hypotheekrecht kun je als verstrekker verhaal halen op de woning, bij een onderhandse lening niet.

    Hypotheeknemer versus hypotheekgever

    Deze twee termen worden vaak door elkaar gehaald, terwijl ze precies het tegenovergestelde betekenen. De hypotheeknemer neemt het hypotheekrecht in ontvangst (vandaar "nemer"). De hypotheekgever geeft het hypotheekrecht af door zijn woning als onderpand aan te bieden (vandaar "gever").

    Een voorbeeld maakt het duidelijk: je ouders lenen jou €100.000 voor de aankoop van een woning. Jij geeft hen zekerheid door een hypotheekrecht op je woning te vestigen. In dit geval zijn je ouders de hypotheeknemer (zij ontvangen het zekerheidsrecht) en ben jij de hypotheekgever (jij verstrekt het onderpand). Meer over de positie van de hypotheekgever lees je op de pagina hypotheekgever.

    Wanneer word je tweede hypotheeknemer?

    Bij veel woningaankopen is er al een eerste hypotheek van de bank. Als je daarnaast een lening van je ouders wilt afsluiten met hypothecaire zekerheid, worden je ouders tweede hypotheeknemer. De bank blijft eerste in rang en je ouders komen op de tweede plaats. Dit betekent concreet: als de woning ooit gedwongen wordt verkocht, krijgt de bank eerst haar geld terug. Pas als er daarna nog geld over is, krijgen je ouders hun deel.

    Voor deze constructie heb je altijd toestemming nodig van de bank. De meeste banken geven deze toestemming, mits de familielening wordt achtergesteld. Achterstelling houdt in dat de bank altijd voorrang heeft en dat je ouders hun lening niet zomaar kunnen opeisen als jij betalingsproblemen hebt. Lees meer over dit onderwerp op de pagina tweede hypotheek.

    De verplichtingen van een hypotheeknemer

    Als hypotheeknemer heb je niet alleen rechten, maar ook verplichtingen. De Belastingdienst verwacht dat je een sluitende administratie bijhoudt van alle ontvangen rente en aflossingen. Dit is belangrijk omdat de ontvangen rente als inkomen geldt (box 3) en omdat je kind de betaalde rente mogelijk kan aftrekken (box 1).

    Daarnaast moet je jaarlijks de stand van de lening doorgeven voor de vermogensbelasting. De vordering die je hebt op je kind telt mee in box 3. Veel ouders vinden dit administratief gedoe, maar het hoeft niet ingewikkeld te zijn. Op familiehypothekoverzicht.nl kun je als hypotheeknemer eenvoudig bijhouden hoeveel er is afgelost, welke rente je hebt ontvangen en wat de actuele stand van de lening is.

    Administratie bijhouden als hypotheeknemer?

    Op familiehypothekoverzicht.nl houd je eenvoudig bij hoeveel er is afgelost, welke rente je hebt ontvangen en wat de actuele stand is. Exporteer je overzicht voor de Belastingdienst met een paar klikken.

    Praktijkvoorbeelden

    De onderstaande voorbeelden zijn fictief en dienen ter illustratie.

    Ouders als tweede hypotheeknemer

    Een veelvoorkomende situatie: Jan en Marie kopen een woning van €400.000. De bank financiert €320.000 (eerste hypotheek). De ouders van Marie lenen €50.000 bij en willen zekerheid. De notaris vestigt een tweede hypotheek. De ouders worden tweede hypotheeknemer, achtergesteld bij de bank. De bank moet hier vooraf toestemming voor geven, wat in de praktijk meestal geen probleem is.

    DGA leent vanuit eigen BV

    Peter is directeur-grootaandeelhouder en heeft €200.000 in zijn BV staan. Hij wil dit bedrag aan zichzelf lenen voor een woning. De BV wordt hypotheeknemer en Peter wordt hypotheekgever. De notaris legt het hypotheekrecht vast. Peter betaalt rente aan zijn eigen BV en de BV heeft zekerheid op de woning. Dit heet ook wel een hypotheek vanuit eigen BV.

    Broers investeren samen

    Twee broers kopen samen een pand. De een brengt €150.000 in, de ander €50.000. De broer die het meeste inlegt wil zekerheid voor zijn grotere aandeel. Via de notaris kan hij hypotheeknemer worden op het aandeel van zijn broer. Mocht het pand verkocht worden, is duidelijk vastgelegd wie wat terugkrijgt.

    Veelgemaakte fouten voorkomen

    In de praktijk zie ik regelmatig dat families de termen hypotheeknemer en hypotheekgever omdraaien. Dit leidt tot verwarring bij de notaris en soms tot fouten in aktes. Zorg dat je vooraf duidelijk hebt wie welke rol vervult.

    Een andere veelgemaakte fout is het vergeten van toestemming van de bank. Als je een tweede hypotheek wilt vestigen naast de bankhypotheek, moet de bank akkoord gaan. Doe je dit niet, dan kan de bank de hele lening opeisbaar stellen. Neem dus altijd eerst contact op met je bank voordat je naar de notaris gaat.

    Tot slot: leg alle afspraken schriftelijk vast. Ook als je leent van je eigen ouders. Een goede leningovereenkomst voorkomt discussie achteraf en is verplicht voor de Belastingdienst. Wat er precies in zo'n overeenkomst moet staan, lees je op de pagina checklist leningovereenkomst.

    Gerelateerde onderwerpen

    Hypotheekgever is het tegenovergestelde van hypotheeknemer: de partij die het onderpand verstrekt.

    Bij een hypotheekrecht lees je meer over wat dit zekerheidsrecht precies inhoudt en hoe het juridisch werkt.

    De hypotheekakte is het notariële document waarin de rechten van de hypotheeknemer worden vastgelegd.

    Op de pagina familiehypotheek vind je een compleet overzicht van alles wat je moet weten over lenen binnen de familie.

    Wil je weten hoe een hypotheek in het algemeen werkt? Of ben je benieuwd hoe familiehypothekoverzicht.nl werkt? Bekijk dan deze pagina's.

    Veelgestelde vragen

    De meest gestelde vragen over de rol van hypotheeknemer bij een familiehypotheek.

    Wat is het verschil tussen een hypotheeknemer en hypotheekgever?

    De hypotheeknemer is degene die geld uitleent en daarvoor zekerheid krijgt op de woning. De hypotheekgever is de eigenaar van de woning die deze zekerheid verstrekt. In de praktijk: bij een familiehypotheek zijn de ouders vaak hypotheeknemer (zij lenen uit) en is het kind hypotheekgever (het kind geeft de woning als onderpand).

    Kan een familielid hypotheeknemer worden naast de bank?

    Ja, dat kan. Je ouders of andere familieleden kunnen als tweede hypotheeknemer optreden. Wel heb je toestemming nodig van de eerste hypotheekhouder (meestal de bank). De notaris legt vast dat de bank voorrang heeft bij een eventuele verkoop. Dit heet achterstelling.

    Welke administratie moet ik bijhouden als hypotheeknemer?

    Als hypotheeknemer houd je een leningoverzicht bij met alle aflossingen en renteontvangsten. Dit is niet alleen praktisch, maar ook verplicht voor de Belastingdienst. Op familiehypothekoverzicht.nl kun je dit overzicht eenvoudig bijhouden en jaarlijks exporteren voor je aangifte.