Hypotheek

Het woord hypotheek stamt uit het Grieks. Hypotheke betekent onderpand of onderzetting. In de praktijk houdt dit in dat je een voorwerp in zekerheid geeft aan iemand van wie je geld leent. Bij woningfinanciering is dat voorwerp je huis.

Juridisch gezien is een hypotheek een zekerheidsrecht. De geldverstrekker, meestal een bank, wordt hypotheeknemer genoemd. Jij als huiseigenaar en schuldenaar bent de hypotheekgever. Dit onderscheid is belangrijk bij juridische geschillen of wanneer je de hypotheek wilt oversluiten.

Bij het kopen van een huis sluit je een hypothecaire lening af bij een bank of andere geldverstrekker. Het geleende bedrag gebruik je om de koopsom te betalen. Vervolgens betaal je maandelijks rente en aflossing terug, meestal gedurende dertig jaar.

De hoogte van je maandlast hangt af van de hoofdsom, het rentepercentage en de gekozen aflosvorm. De bank rekent rente omdat zij geld beschikbaar stelt dat elders ook rendement had kunnen opleveren. In ruil daarvoor heb jij direct beschikkingsmacht over een bedrag dat je anders pas na jaren sparen bijeen zou hebben.

De hypotheek wordt via een hypotheekakte bij de notaris vastgelegd. De notaris schrijft het hypotheekrecht in bij het Kadaster, waardoor het voor iedereen zichtbaar is dat er een bezwaring op de woning rust. Dit beschermt de bank wanneer je de woning zou willen verkopen zonder de lening af te lossen.

Er bestaan verschillende manieren om een hypotheek af te lossen. De twee meest gangbare zijn de annuïteitenhypotheek en de lineaire hypotheek. Sinds 2013 is het voor nieuwe hypotheken verplicht om af te lossen als je gebruik wilt maken van hypotheekrenteaftrek.

Bij een annuïteitenhypotheek betaal je iedere maand hetzelfde brutobedrag. In het begin bestaat dit vooral uit rente; naarmate de jaren vorderen verschuift de verhouding richting aflossing. Het voordeel is een voorspelbare maandlast. Het nadeel is dat je aan het begin relatief weinig aflost en dus lang een hoge restschuld houdt.

Bij een lineaire hypotheek los je elke maand een vast bedrag af. Je totale maandlast daalt daardoor geleidelijk, omdat de rente steeds over een kleiner bedrag berekend wordt. Dit is gunstig voor wie in de toekomst minder wil betalen, maar vraagt in het begin een hogere maandlast.

Daarnaast bestaat de aflossingsvrije hypotheek. Hierbij betaal je alleen rente en los je de hoofdsom pas aan het einde van de looptijd af. Sinds 2013 geldt voor nieuwe aflossingsvrije hypotheken geen renteaftrek meer, waardoor deze vorm vooral nog voorkomt bij bestaande leningen of bijzondere situaties.

Banken beoordelen je aanvraag op basis van inkomen, vaste lasten en de waarde van de woning. Je moet aantonen dat je de maandlasten kunt dragen, ook als de rente stijgt of je inkomen daalt. Dit heet de inkomenstoets. Meer hierover lees je op de pagina over de inkomensnorm.

Daarnaast raadpleegt de bank het Bureau Krediet Registratie. Een negatieve BKR registratie kan een hypotheekaanvraag bemoeilijken. Zorg dat openstaande schulden zijn afgelost en dat je geen betalingsachterstanden hebt.

Eigen geld speelt ook een rol. In Nederland mag je maximaal honderd procent van de woningwaarde lenen. Bijkomende kosten zoals notariskosten, overdrachtsbelasting en makelaarskosten moet je uit eigen middelen betalen. Reken op vijf tot acht procent van de koopsom.

Tot slot kun je de Nationale Hypotheek Garantie overwegen. NHG biedt een vangnet bij gedwongen verkoop en geeft vaak een korting op het rentetarief. De garantie is beschikbaar voor woningen onder een bepaalde prijsgrens.

Niet iedereen leent bij een bank. Een familiehypotheek is een alternatief waarbij ouders, grootouders of andere familieleden de geldverstrekker zijn. Dit kan voordelen bieden zoals een lagere rente, flexibeler aflossingsschema of minder strikte inkomensvereisten.

De Belastingdienst accepteert een familiehypotheek mits de afspraken zakelijk zijn. De rente moet marktconform zijn en de lening dient schriftelijk te zijn vastgelegd. Lees de regels van de Belastingdienst om te weten wat wel en niet mag. Leg alle afspraken vast in een overeenkomst volgens de leningovereenkomst checklist.

Op familiehypotheekoverzicht.nl kun je de administratie van een familiehypotheek bijhouden. Het platform registreert betalingen, berekent restschulden en genereert overzichten voor de aangifte.

Een hypotheek is een lening met je woning als onderpand. Je betaalt maandelijks rente en aflossing, meestal over een periode van dertig jaar. De twee gangbare aflossingsvormen zijn annuïtair en lineair, elk met eigen voor en nadelen.

Naast banken kun je ook bij familie terecht voor een hypotheek. Een familiehypotheek biedt flexibiliteit maar moet wel voldoen aan fiscale regels. Leg afspraken schriftelijk vast en houd de administratie op orde.