Schenken voor een woning in 2026

Wat is schenken precies?

Schenken betekent dat je geld of goederen geeft zonder er iets voor terug te krijgen. In juridische zin is het een overeenkomst: de schenker geeft, de ontvanger accepteert. Dat klinkt eenvoudig, maar fiscaal komt er het nodige bij kijken. De Belastingdienst beschouwt elke gift als belastbaar feit. De ontvanger is in principe schenkbelasting verschuldigd, tenzij het bedrag binnen een vrijstelling valt.

De hoogte van de vrijstelling hangt af van twee dingen: de relatie tussen schenker en ontvanger, en soms het doel van de schenking. Ouders mogen meer belastingvrij geven aan hun kinderen dan grootouders aan kleinkinderen of ongerelateerde personen. En voor bepaalde doelen, zoals een dure studie, geldt een extra verhoogde eenmalige vrijstelling.

In de praktijk zien we op familiehypotheekoverzicht.nl dat schenken bijna altijd ter sprake komt zodra ouders hun kind willen helpen met een woning. Soms als directe gift, soms in combinatie met een familiehypotheek. Die combinatie is krachtig, maar vereist dat je de schenking en de lening goed uit elkaar houdt. Daar kom ik verderop uitgebreid op terug.

Vrijstellingen schenkbelasting in 2026

De Belastingdienst stelt elk jaar de vrijstellingsbedragen opnieuw vast. Voor 2026 gelden de volgende bedragen. Een volledig overzicht met alle bedragen en voorwaarden per relatie vind je op onze pagina over schenkingsvrijstellingen.

Jaarlijkse vrijstelling van ouders aan kinderen

Ouders mogen in 2026 per kind € 6.908 belastingvrij schenken. Dat geldt per ouder, dus als beide ouders schenken, is het totaal € 13.816 per kind. Dit bedrag is vrij besteedbaar: het kind mag er mee doen wat het wil. Elk jaar opnieuw kun je dit bedrag schenken zonder aangifte te hoeven doen.

Jaarlijkse vrijstelling aan overige personen

Voor schenkingen aan kleinkinderen, broers, zussen of andere personen geldt een jaarlijkse vrijstelling van € 2.769 per ontvanger. Dit bedrag is lager, maar ook hier geldt: binnen deze grens geen aangifte, geen belasting.

Eenmalig verhoogde vrijstelling (18 tot 40 jaar)

Is je kind tussen 18 en 40 jaar? Dan kun je eenmalig een flink hoger bedrag belastingvrij schenken. In 2026 is de eenmalig verhoogde vrijstelling € 33.129 (vrij te besteden). Dit bedrag komt in de plaats van de reguliere jaarlijkse vrijstelling in dat jaar. Je kunt deze vrijstelling over maximaal drie opeenvolgende jaren spreiden, mits je dit in de aangifte vermeldt.

Eenmalig verhoogde vrijstelling voor een dure studie

Schenk je specifiek voor een dure opleiding (minimaal € 20.000 per jaar aan collegegeld)? Dan geldt een hogere eenmalige vrijstelling van € 69.014. Je kunt niet zowel de reguliere eenmalige als de studievrijstelling benutten. Het is of de een, of de ander. Meer hierover lees je in onze uitleg over studie- en woningschenkingen.

Schenken voor de aankoop van een woning

De meest voorkomende reden waarom ouders schenken is om hun kind te helpen bij de eerste woningaankoop. Die hulp kan op verschillende manieren vorm krijgen. Je kunt een eenmalig groot bedrag schenken waarmee je kind de eigen inbreng vergroot. Dat verlaagt de hypotheek die het kind bij de bank moet afsluiten en kan zorgen voor een lagere loan-to-value (LTV). Een lagere LTV levert bij veel banken een rentevoordeel op, omdat het risico voor de bank kleiner is.

Je kunt ook kiezen voor jaarlijkse schenkingen. Elk jaar schenk je het maximale vrijgestelde bedrag. Je kind gebruikt dat geld om extra af te lossen op de hypotheek of om kosten koper te dekken. Het voordeel hiervan is dat je je eigen vermogen geleidelijk overdraagt in plaats van in één keer, wat fiscaal en qua vermogensplanning aantrekkelijker kan zijn.

Wat je ook kiest: leg altijd schriftelijk vast dat het om een schenking gaat, welk bedrag je geeft en of je er voorwaarden aan verbindt. Denk aan een uitsluitingsclausule zodat het bedrag bij een eventuele scheiding niet verdeeld hoeft te worden. Die vastlegging is niet alleen verstandig, maar ook nodig als de Belastingdienst om bewijs vraagt.

Schenken in combinatie met een familiehypotheek

Dit is de constructie die we op familiehypotheekoverzicht.nl het vaakst tegenkomen. Ouders lenen hun kind een bedrag via een familiehypotheek en schenken daarnaast jaarlijks een deel terug. Het kind betaalt maandelijks rente en aflossing aan de ouders, en de ouders schenken elk jaar een bedrag terug binnen de vrijstelling. Het netto-effect: de maandlasten voor het kind zijn lager, terwijl de fiscale constructie overeind blijft.

De Belastingdienst accepteert deze combinatie, mits je de lening en de schenking strikt gescheiden houdt. De lening moet een marktconforme rente hebben, een aflossingsschema kennen (annuïtair of lineair binnen 30 jaar) en apart worden vastgelegd in een leningovereenkomst. De schenking documenteer je in een schenkingsovereenkomst of schenkingsbrief.

Een variant die we regelmatig zien is dat ouders de ontvangen rente geheel of gedeeltelijk terugschenken. Het kind betaalt bijvoorbeeld 4,5% rente over de lening. Dat komt neer op een maandelijks rentebedrag dat de ouders ontvangen. Vervolgens schenken de ouders aan het einde van het jaar een bedrag terug dat binnen de jaarlijkse vrijstelling valt. Het kind houdt renteaftrek in box 1, want het betaalt daadwerkelijk marktconforme rente. De ouders geven het geld terug als schenking, niet als rentekorting. Die twee transacties moeten altijd los van elkaar staan.

Wil je weten wat een schenk-leenconstructie in jouw situatie oplevert? Met de calculator schenk-leenconstructie reken je in een paar stappen het verschil door. Benieuwd hoe een specifieke bank hiermee omgaat? Lees hoe Argenta de schenk-leenconstructie behandelt als financieringslast neutraal.

Praktijkvoorbeelden

Eenmalige schenking om de hypotheek te verlagen

Stel, je kind koopt een woning van € 350.000 en kan maximaal € 320.000 lenen bij de bank. Er ontbreekt dus € 30.000 eigen geld (plus kosten koper). Je schenkt € 30.000 onder de eenmalig verhoogde vrijstelling van € 33.129. Je kind heeft nu voldoende eigen inbreng om de woning te kopen. Bovendien is de LTV lager dan 100%, wat bij veel geldverstrekkers een rentevoordeel oplevert van 0,1 tot 0,3 procentpunt. Over 30 jaar looptijd scheelt dat al snel duizenden euro's aan rentelasten.

Jaarlijks schenken voor extra aflossing

Je kind heeft een familiehypotheek van € 50.000 bij jou als ouder. Elk jaar schenk je € 6.908 binnen de jaarlijkse vrijstelling. Je kind gebruikt dit bedrag om extra af te lossen op de familiehypotheek. Hierdoor daalt de restschuld sneller, worden de totale rentelasten over de hele looptijd lager en is de lening eerder afgelost. Na tien jaar heb je op deze manier bijna € 70.000 overgedragen, waarvan een groot deel in mindering is gekomen op de oorspronkelijke lening.

Rente terugschenken binnen de vrijstelling

Je kind leent € 80.000 van jou tegen 4,5% rente. In het eerste jaar betaalt je kind circa € 3.600 aan rente. Jij ontvangt die rente op je rekening. Vervolgens schenk je aan het einde van het jaar € 3.600 terug, want dat valt ruim binnen de jaarlijkse vrijstelling van € 6.908. Het resultaat: je kind heeft renteaftrek over € 3.600 in box 1, maar krijgt het bedrag feitelijk terug via de schenking. De nettolasten voor je kind zijn daardoor beperkt tot de aflossing. Administratief houd je de twee geldstromen apart: de rentebetaling is een aparte overboeking met als omschrijving "rente familiehypotheek", de schenking is een aparte overboeking met als omschrijving "schenking 2026".

Aandachtspunten en risico's

Leeftijdsgrens bij de eenmalig verhoogde vrijstelling

De ontvanger moet op het moment van de schenking tussen 18 en 40 jaar oud zijn. Is je kind ouder dan 40, dan vervalt de mogelijkheid om de eenmalig verhoogde vrijstelling te benutten. Let op: heeft je kind een partner die jonger is dan 40? Dan kan de schenking aan die partner worden gedaan, mits deze eerder niet zelf al gebruik heeft gemaakt van de verhoogde vrijstelling.

Impact op erfenis en verdeling

Een schenking tijdens je leven is in feite een voorschot op de erfenis, tenzij je uitdrukkelijk anders bepaalt. Heb je meerdere kinderen, dan kan ongelijk schenken tot spanningen leiden. Leg daarom vast of de schenking wordt aangemerkt als voorschot op de erfenis of als gift bovenop het erfdeel. Bespreek dit openlijk met alle kinderen voordat je schenkt.

Gevolgen voor inkomensgebonden regelingen

Een grote schenking kan invloed hebben op het vermogen van de ontvanger. Dat vermogen telt mee voor inkomensgebonden regelingen zoals zorgtoeslag, huurtoeslag en studiefinanciering. Als je kind nog studeert of een toeslag ontvangt, kan een schenking het recht op die toeslag verminderen. Check dit vooraf, zodat de schenking niet onbedoeld meer kost dan oplevert.

Zakelijkheid bewaken bij schenken naast een lening

Als je schenkt en tegelijkertijd een familiehypotheek verstrekt, moet je de zakelijkheid van de lening bewaken. De rente moet marktconform zijn, het aflossingsschema moet kloppen en de betalingen moeten daadwerkelijk plaatsvinden. De Belastingdienst kan een lening herkwalificeren als schenking als de voorwaarden niet zakelijk zijn. Lees meer over marktconforme rente op onze rentepagina.

Administratie op orde houden

Een goede administratie is het verschil tussen een soepele belastingaangifte en een discussie met de inspecteur. Vanuit mijn ervaring met honderden dossiers op familiehypotheekoverzicht.nl zie ik dat families die hun administratie op orde hebben, zelden problemen krijgen bij een controle. De families die het niet doen, lopen een risico dat de Belastingdienst de schenking of de renteaftrek niet accepteert.

Betaalmomenten scheiden

Betaal rente en aflossing op de familiehypotheek op een andere dag dan de schenking. Zo is op je bankafschriften direct zichtbaar wat lening is en wat schenking. Gebruik duidelijke omschrijvingen: "rente familiehypotheek februari 2026" voor de rentebetaling en "schenking 2026, vrijstelling € 6.908" voor de schenking.

Documenten bewaren

Bewaar de leningovereenkomst, de schenkingsovereenkomst, alle bankafschriften en eventuele notariële stukken bij elkaar in één dossier. Overweeg je een schenking op papier? Dan horen daar extra vereisten bij, zoals een notariële akte en jaarlijkse rentebetaling. Op familiehypotheekoverzicht.nl kun je al deze documenten digitaal opslaan en elk jaar een jaaroverzicht genereren voor je belastingaangifte. Dat bespaart zoekwerk en geeft je direct een compleet overzicht als de Belastingdienst erom vraagt.

Jaarlijkse check

Plan voor 1 november een moment in om de stand van zaken door te nemen. Controleer of je de jaarlijkse vrijstelling al hebt benut, of de rente op de familiehypotheek nog marktconform is en of je alle betalingen correct hebt geregistreerd. November is een goed moment omdat je dan nog tijd hebt om eventueel extra te schenken of af te lossen voor het kalenderjaar afloopt.

Officiële bronnen

De informatie op deze pagina is gebaseerd op de actuele wet- en regelgeving en de publicaties van de Belastingdienst. Raadpleeg voor de meest recente bedragen en voorwaarden altijd de officiële bron.

De pagina over schenken en schenkbelasting op belastingdienst.nl geeft een overzicht van alle regels. Specifiek over de vrijstellingsbedragen voor kinderen lees je meer op de pagina "Hoeveel mag ik mijn kind belastingvrij schenken?".

Twijfel je of jouw overeenkomst ook echt een akte is? In ons artikel over het verschil tussen overeenkomst en akte lees je wanneer een document juridisch bewijskracht krijgt en hoe je dat slim vastlegt.

Veelgestelde vragen