Extra aflossen op een familiehypotheek: wanneer is het verstandig?

Waarom de keuze om extra af te lossen niet zwart-wit is

Als je geld overhoudt aan het einde van de maand, of een bonus ontvangt, dan is extra aflossen op je hypotheek een voor de hand liggende optie. Je verlaagt je schuld, betaalt minder rente en bouwt sneller vermogen op in je woning. Maar bij een familiehypotheek is er meer aan de hand. Het geld gaat namelijk niet naar een anonieme bank, maar naar je eigen ouders. En dat roept een aantal vragen op.

Ten eerste is daar de renteaftrek. Bij een familiehypotheek is de betaalde rente onder voorwaarden aftrekbaar in box 1. Hoe lager de schuld, hoe minder rente je betaalt, en dus ook hoe minder je kunt aftrekken. Ten tweede speelt het vermogen van je ouders een rol. Als zij de aflossing ontvangen, stijgt hun box 3 vermogen. Afhankelijk van hun totale vermogenspositie kan dat extra belasting betekenen.

In de kern gaat extra aflossen bij een familiehypotheek over de vraag: waar kan dit geld het beste worden ingezet? Bij jou, als schuld die langzaam afneemt met renteaftrek? Of bij je ouders, die het geld wellicht elders kunnen gebruiken? Door die vraag centraal te stellen, kom je tot een weloverwogen beslissing. Lees ook de uitgebreide informatie over extra aflossen voor de technische details.

Wanneer is extra aflossen verstandig?

Extra aflossen is geen doel op zich. Het is een middel om je financiële situatie te verbeteren. Bij een familiehypotheek werkt dat het beste als er een concreet doel achter zit. Denk aan situaties waarin je ouders het geld willen gebruiken om een broer of zus te helpen met een eigen familiehypotheek. Of situaties waarin de familie bewust vermogen wil spreiden over meerdere generaties.

Extra aflossen kan ook zinvol zijn als je ruim in je liquiditeit zit en geen andere bestemming hebt voor het geld. Het verlagen van je schuld geeft rust, zeker in onzekere economische tijden. En als je ouders het geld niet nodig hebben, kun je overwegen om een deel te schenken zodat je de schuld verder verlaagt zonder dat het vermogen bij hen opstapelt.

Er zijn ook situaties waarin extra aflossen minder logisch is. Als je daardoor je eigen buffer aanspreekt, loop je risico als er onverwachte uitgaven komen. Als je ouders het geld niet nodig hebben en het simpelweg op hun rekening blijft staan, stijgt hun box 3 vermogen zonder dat daar rendement tegenover staat. En als je momenteel een hoog inkomen hebt en dus veel profiteert van de renteaftrek, kan het voordeliger zijn om die aftrek te behouden en het geld elders te beleggen.

De fiscale kant: renteaftrek en vermogensverschuiving

Om de renteaftrek te behouden moet je familiehypotheek voldoen aan de aflossingseis van de Belastingdienst. Dat betekent dat de lening binnen dertig jaar volledig moet worden afgelost, via een annuïtair of lineair schema. Extra aflossen is geen probleem voor deze eis, sterker nog: je loopt voor op schema. Maar elke euro die je extra aflost, verlaagt ook je rentelast. En dus ook je aftrekpost.

Stel dat je een schuld hebt van 150.000 euro tegen 3,5 procent rente. Je betaalt dan in het eerste jaar ongeveer 5.250 euro aan rente. Bij een marginaal tarief van 36,97 procent levert dat bijna 1.940 euro teruggave op. Als je 10.000 euro extra aflost, daalt je schuld naar 140.000 euro en betaal je nog maar 4.900 euro rente. De teruggave daalt naar ongeveer 1.810 euro. Je verliest dus 130 euro aan aftrek in dat eerste jaar.

Aan de andere kant van de transactie staat je ouder. Die heeft in box 3 een vordering op jou uitstaan, waarover zij belasting betalen op basis van de ontvangen rente. Als je extra aflost, daalt die vordering en ontvangen zij het bedrag als liquide middelen. Dat geld verdwijnt niet, maar verandert van vorm. Het box 3 vermogen verschuift van vordering naar spaargeld of een andere belegging. Afhankelijk van de precieze situatie kan dat gunstiger of ongunstiger uitpakken. Bekijk ook de actuele rentetarieven voor familiehypotheken.

Voorbeeldberekening: 10.000 euro extra aflossen

Laten we een concreet voorbeeld doorrekenen. Je hebt een familiehypotheek van 150.000 euro met een looptijd van 30 jaar en een rente van 3,5 procent. Je lost annuïtair af, wat betekent dat je elke maand een vast bedrag betaalt waarin zowel rente als aflossing zit.

De netto besparing bedraagt dus ongeveer 4.000 euro over de volledige looptijd. Dat is het verschil tussen de 6.000 euro bruto rentebesparing en de 2.000 euro aan gemiste renteaftrek. Dit voorbeeld is indicatief; de exacte bedragen hangen af van je persoonlijke belastingsituatie en eventuele wijzigingen in tarieven.

De impact op box 3 bij je ouders

Bij een familiehypotheek hebben je ouders een vordering in box 3: de uitstaande lening aan jou. Deze vordering valt onder de categorie "overige bezittingen". Sinds de invoering van het werkelijk rendement stelsel wordt de belasting berekend op basis van het daadwerkelijk ontvangen rendement, in dit geval de rente die je ouders van jou ontvangen.

Als je extra aflost, daalt de vordering van je ouders. Tegelijkertijd ontvangen zij het afgeloste bedrag als liquide middelen. Wat er vervolgens met dat geld gebeurt bepaalt de fiscale impact. Blijft het op een spaarrekening staan, dan valt het onder spaargeld met een lager fictief rendement. Wordt het herbelegd, dan kan het onder overige bezittingen blijven vallen.

Belangrijk om te weten: de Belastingdienst peilt het vermogen op 1 januari. Als je in de loop van het jaar extra aflost, dan ziet die aflossing er pas op de volgende peildatum anders uit. Stel je lost op 15 maart 10.000 euro af, dan staat op 1 januari van dat jaar nog de oude stand. Pas op 1 januari van het volgende jaar is de vordering met 10.000 euro gedaald. Dit geeft je enige speelruimte in de timing.

De netto impact hangt af van de totale vermogenspositie van je ouders en de vermogensmix. Als zij onder de vrijstellingsgrens zitten, maakt de verschuiving van vordering naar spaargeld weinig uit. Zitten zij erboven, dan kan de verschuiving gunstig of ongunstig uitpakken afhankelijk van waar het geld terechtkomt en welk rendement daarop van toepassing is.

Vastleggen in je dossier

Een extra aflossing is een wijziging op de oorspronkelijke leningsovereenkomst. Daarom is het belangrijk om die wijziging schriftelijk vast te leggen. Noteer het bedrag, de datum en de nieuwe restschuld. Pas eventueel de maandlast aan als je daarvoor kiest. En zorg dat alle partijen, zowel geldgever als geldnemer, op de hoogte zijn van de nieuwe situatie.

Op familiehypotheekoverzicht.nl registreer je een extra aflossing in enkele stappen. Je vult het bedrag en de datum in, en het platform herberekent automatisch het aflossingsschema. Je kunt een aanvullende overeenkomst genereren als PDF, zodat alle afspraken zwart op wit staan. Daarnaast houdt het platform een audit trail bij, zodat je achteraf altijd kunt terugzien welke wijzigingen er zijn gedaan en wanneer.

Een goed bijgehouden dossier voorkomt misverstanden binnen de familie. Het zorgt ervoor dat iedereen dezelfde informatie heeft en dat je bij vragen van de Belastingdienst, een hypotheekadviseur of een notaris direct de juiste documenten kunt tonen. Lees ook meer over de leningsovereenkomst en schenkingsovereenkomst.

Veelgestelde vragen over extra aflossen

Conclusie: kijk verder dan alleen de schuld

Extra aflossen op een familiehypotheek is niet automatisch een goede of slechte keuze. Het hangt af van de context. Waar kan het geld het beste worden ingezet? Als je ouders het kunnen gebruiken om een broer of zus te helpen, of als ze hun vermogen willen spreiden, dan is aflossen zinvol. Als het geld simpelweg op hun rekening blijft staan en daar box 3 belasting over wordt geheven, terwijl jij renteaftrek misloopt, dan is de rekensom minder gunstig.

Het belangrijkste is dat je de beslissing bewust neemt en de gevolgen begrijpt. Reken door wat de aflossing betekent voor jouw netto maandlast en voor het vermogen van je ouders. Leg de afwijking vast in je dossier, zodat de administratie klopt. En bespreek de keuze met je familie, zodat iedereen achter het besluit staat.

Sluit je het jaar af? Combineer dit artikel dan met de checklist uit Jaarafsluiting familiehypotheek 2025, zodat rente, aflossingen en eventuele schenkingen allemaal correct zijn vastgelegd voor de belastingaangifte.

Gerelateerde artikelen