De Mythe: “Lenen is duurder dan de 10% schenkbelasting”
Er wordt vaak geroepen dat de familiebank dood is en dat je beter direct kunt schenken om de 10% schenkbelasting te slikken. Critici zeggen: “Na een aantal jaar heb je aan de fiscus al meer uitgegeven dan de schenkbelasting die je anders had betaald.”
Bij een lening van €200.000 betaal je bij een rente van 4,5% jaarlijks een flink bedrag aan Box 3-belasting. Dat klopt als je alleen naar de ouders kijkt.
Maar in de familiepot ziet het er anders uit:
Dankzij de hypotheekrenteaftrek (HRA) streept de belastingteruggave van het kind de Box 3-heffing van de ouders nagenoeg weg. Per saldo “wint” de familie elk jaar van de Belastingdienst.
Scherper dan schenken
Het totale voordeel ten opzichte van direct schenken (waar je €20.000 belasting betaalt en de renteaftrek verliest) loopt op tot ruim €23.000.
De Strategie: De “Oudejaarsavond-methode”
De Belastingdienst maakt elk jaar op 1 januari om 00:00 uur een ‘foto’ van je vermogen. Om de Box 3-belasting optimaal te drukken, moet de lening vóór de jaarwisseling zijn verlaagd.
Zo werkt de Oudejaarsavond-methode
- Gedurende het jaar: Het kind betaalt maandelijks de annuïteit. Dit zorgt voor maximale HRA over het lopende jaar.
- 31 december (vóór middernacht): De ouders schenken het jaarvrijstellingsbedrag (€6.908) en het kind gebruikt dit direct voor een extra aflossing.
- 1 januari: Op de nieuwe peildatum is de vordering officieel lager, waardoor de ouders direct minder Box 3-belasting betalen over het komende jaar.
Lees ook ons artikel over extra aflossen vóór 31 december voor een uitgebreide fiscale analyse en checklist. Of bekijk de jaarafsluiting checklist.
Zelf de Oudejaarsavond-methode toepassen?
Op familiehypotheekoverzicht.nl beheer je de schenking, extra aflossing en jaaropgave in één systeem. Alles wat je nodig hebt voor de belastingaangifte.
De Cijfers: Lening €200.000 (Start 1 maart 2026)
Onderstaande tabel toont het volledige verloop van een familiehypotheek van €200.000 met een marktconforme rente van 4,5%, annuïtaire aflossing in 30 jaar en jaarlijkse schenking van €6.908.
| Jaar | Schuld 1 jan | Aflossing | Schenking | Schuld 31 dec | Box 3 | HRA | Netto | Cumulatief |
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 2026 | € 0 | € 4.106 | € 6.908 | € 188.986 | € 0 | € 2.775 | + € 2.775 | € 2.775 |
| 2027 | € 188.986 | € 4.716 | € 6.908 | € 177.362 | € 3.061 | € 3.147 | + € 86 | € 2.861 |
| 2028 | € 177.362 | € 4.933 | € 6.908 | € 165.521 | € 2.873 | € 2.953 | + € 80 | € 2.941 |
| 2029 | € 165.521 | € 5.159 | € 6.908 | € 153.454 | € 2.681 | € 2.756 | + € 75 | € 3.016 |
| 2030 | € 153.454 | € 5.397 | € 6.908 | € 141.149 | € 2.486 | € 2.555 | + € 69 | € 3.085 |
| 2031 | € 141.149 | € 5.645 | € 6.908 | € 128.596 | € 2.287 | € 2.350 | + € 63 | € 3.148 |
| 2032 | € 128.596 | € 5.904 | € 6.908 | € 115.784 | € 2.083 | € 2.141 | + € 58 | € 3.206 |
| 2033 | € 115.784 | € 6.175 | € 6.908 | € 102.701 | € 1.876 | € 1.928 | + € 52 | € 3.258 |
| 2034 | € 102.701 | € 6.459 | € 6.908 | € 89.334 | € 1.664 | € 1.710 | + € 46 | € 3.304 |
| 2035 | € 89.334 | € 6.755 | € 6.908 | € 75.671 | € 1.447 | € 1.488 | + € 41 | € 3.345 |
| 2036 | € 75.671 | € 7.066 | € 6.908 | € 61.697 | € 1.226 | € 1.260 | + € 34 | € 3.379 |
| 2037 | € 61.697 | € 7.391 | € 6.908 | € 47.398 | € 1.000 | € 1.028 | + € 28 | € 3.407 |
| 2038 | € 47.398 | € 7.731 | € 6.908 | € 32.759 | € 768 | € 790 | + € 22 | € 3.429 |
| 2039 | € 32.759 | € 8.086 | € 6.908 | € 17.765 | € 531 | € 546 | + € 15 | € 3.444 |
| 2040 | € 17.765 | € 8.458 | € 6.908 | € 2.399 | € 288 | € 296 | + € 8 | € 3.452 |
| 2041 | € 2.399 | € 2.399 | € 0 | € 0 | € 39 | € 40 | + € 1 | € 3.453 |
Resultaat na 16 jaar:
- Totale Box 3-belasting ouders: €25.300
- Totale HRA-teruggave kind: €28.750
- Netto voordeel familie: €3.453 meer dan wanneer het geld op een onbelaste spaarrekening had gestaan
- Voordeel ten opzichte van schenken: circa €23.000 (je vermijdt de schenkbelasting en behoudt de renteaftrek)
Wil je je eigen situatie doorrekenen? Gebruik onze familiehypotheek calculator of bekijk de voorbeeldberekening.
€23.000 voordeel realiseren met jouw familiehypotheek?
Maak een gratis account aan. Je ontvangt direct een leningovereenkomst, aflossingsschema en jaaroverzichten waarmee je de belastingaangifte correct indient.
Ook interessant: De BV als bankier
Voor ondernemers met een eigen Holding is er een nóg interessantere route. Wanneer de lening vanuit een BV wordt verstrekt, ontsnap je volledig aan de Box 3-klem. De BV betaalt namelijk vennootschapsbelasting (Vpb) over de werkelijk ontvangen rente (ca. 19%), in plaats van de 36% over een fictief rendement in Box 3.
Let wel op de Wet excessief lenen: als DGA mag je maximaal €500.000 lenen van je eigen BV zonder dat dit als fictief inkomen in Box 2 wordt belast. Een familiehypotheek voor je kind valt hier niet onder. Die telt als zakelijke lening als deze marktconform is.
BV-route vs. privé
- Privé (Box 3): tot 36% belasting over forfaitair rendement op de vordering
- Via BV (Vpb): ca. 19% belasting over de werkelijk ontvangen rente
- Kind: behoudt in beide gevallen volledige hypotheekrenteaftrek
Lees meer over de DGA-hypotheek en bekijk de rekenvoorbeelden.
Conclusie: Waarom dit plan wint
De Overheid betaalt mee
Aan het eind van de rit heeft de familie in totaal €3.453 méér dan wanneer het geld op een onbelaste spaarrekening had gestaan.
Netto voordeel: €23.000+
Het totale voordeel ten opzichte van direct schenken (waar je €20.000 belasting betaalt en de renteaftrek verliest) loopt op tot ruim €23.000.
Zelfs bij grotere bedragen blijft de familiehypotheek de slimste keuze, mits je de “Oudejaarsavond-methode” hanteert. Het houdt het kapitaal in de familie en benut de fiscale voordelen optimaal.
Wil je weten hoe je dit opzet? Lees ons stappenplan voor het afsluiten van een familiehypotheek of bekijk de fiscale regels die de Belastingdienst stelt.
Veelgestelde vragen
Is de familiehypotheek duurder dan direct schenken vanwege Box 3?
Nee, mits je de strategie goed toepast. De Box 3-belasting van de ouders wordt grotendeels gecompenseerd door de hypotheekrenteaftrek van het kind. Bij een lening van € 200.000 verdient de familie netto circa € 3.450 meer dan bij direct schenken.
Wat is de Oudejaarsavond-methode?
De Oudejaarsavond-methode houdt in dat ouders vóór 31 december de jaarlijkse schenkingsvrijstelling (€ 6.908 in 2026) schenken, die het kind direct als extra aflossing inzet. Omdat de Belastingdienst op 1 januari de peildatum hanteert, is de vordering op dat moment lager en betalen ouders minder Box 3-belasting.
Hoeveel bedraagt de schenkingsvrijstelling ouder-kind in 2026?
In 2026 mogen ouders jaarlijks € 6.908 belastingvrij schenken aan een kind. Dit bedrag kan worden ingezet als extra aflossing op de familiehypotheek, waardoor de vordering in Box 3 daalt.
Hoe werkt de peildatum van 1 januari voor Box 3?
De Belastingdienst maakt op 1 januari om 00:00 uur een ‘foto’ van je vermogen. Alle bezittingen en schulden op dat moment tellen mee voor Box 3. Door vóór de jaarwisseling extra af te lossen op de familiehypotheek, is de vordering op de peildatum lager.
Kan ik de familiehypotheek ook vanuit een BV verstrekken?
Ja. Wanneer een holding de lening verstrekt, valt de vordering niet in Box 3 maar in de vennootschapsbelasting (ca. 19% over de werkelijk ontvangen rente). Dit is vaak voordeliger dan het forfaitaire rendement van 36% in Box 3.
Wat zijn de voorwaarden voor hypotheekrenteaftrek bij een familiehypotheek?
De lening moet voor de eigen woning zijn, je lost annuitair of lineair af binnen 30 jaar, de rente is marktconform, er is een schriftelijke leenovereenkomst en de rente wordt daadwerkelijk betaald (aantoonbaar via bankafschriften).
Hoeveel Box 3-belasting betaal je over een familiehypotheek van € 200.000?
Bij een vordering van € 200.000 betaal je in 2026 circa € 3.061 Box 3-belasting (36% over het forfaitaire rendement, na aftrek van het heffingsvrij vermogen). Dit bedrag daalt elk jaar doordat de lening wordt afgelost.
Wat is voordeliger: schenken of lenen aan mijn kind?
Bij directe schenking betaal je schenkbelasting en verlies je de hypotheekrenteaftrek. Bij lenen via de familiehypotheek met de Oudejaarsavond-methode is het netto voordeel circa € 23.000 hoger. Lenen is voordeliger mits je de strategie correct uitvoert.
De Oudejaarsavond-methode toepassen op jouw familiehypotheek?
Maak een account aan en beheer je familiehypotheek digitaal. Van leenovereenkomst tot jaaroverzichten voor de Belastingdienst.
Wat gebruikers zeggen
Bekijk alle reviews →Fijn platform om alles op te regelen
"Fijn platform om alles op te regelen. Bij vragen direct hulp via mailcontact."
Jasper Pieper
via Trustpilot
Zorgt voor rust
"Zorgt voor rust. Goede, duidelijke en eenvoudig te gebruiken website voor wanneer je een familiehypotheek overweegt of al bent aangegaan. Voor zowel verstrekker als ontvanger zeer handig. De klantenservice is snel, correct en persoonlijk. Voordelig en zeker het geringe bedrag waard, want het kan ook problemen onthullen en/of voorkomen. Men is bereid om, indien gewenst, snel je persoonlijk te helpen bij het ontrafelen van de soms complexe regels. Wat het daardoor weer eenvoudig maakt."
F.
via Trustpilot