Stijgende hypotheekrentes? Voor familiehypotheken kan dat juist goed nieuws zijn

De afgelopen weken stijgen de hypotheekrentes flink. De onrust op de kapitaalmarkt door de oorlog in Iran werkt direct door in de lange rentes, en die beweging zie je vrijwel onmiddellijk terug in de hypotheektarieven. In onze rentemonitor van februari zagen we nog een daling — die trend is nu omgeslagen.

De duurste aanbieders voor 10 jaar vast, LTV 90%, energielabel A zijn met 0,10% gestegen. De goedkoopste aanbieders stijgen harder: aan de onderkant ging de rente met 0,12% omhoog. Het tariefveld wordt daarmee smaller.

Bij een familielening moet je een marktconforme rente hanteren. De Belastingdienst verwacht dat ouders die geld lenen aan hun kind een rente vragen die je ook bij een bank zou betalen, rekening houdend met het risico en de looptijd. Daarvoor kijk je naar de actuele hypotheekmarkt.

In de praktijk zie ik dat veel families een rente willen afspreken die enerzijds aantrekkelijk is voor het kind, maar anderzijds ook een redelijk rendement oplevert voor de ouders. Nu de marktrentes oplopen, is die balans makkelijker te vinden. Lees meer over hoe je de rente van een familiehypotheek bepaalt. Een marktconforme familierente ligt op dit moment op een niveau dat voor ouders voelt als een fatsoenlijk rendement op hun vermogen, en voor het kind nog steeds gunstiger is dan wat een bank vraagt.

Een hogere familierente heeft ook een direct belastingvoordeel voor het kind. De rente die betaald wordt op een eigenwoningschuld is aftrekbaar in box 1, mits de lening voldoet aan de aflossingseis. Een hogere rente betekent direct een hogere aftrekpost in box 1. Lees meer over de belastingvoordelen van familiehypotheken.

Het verschil tussen 2% en 4% op een lening van € 100.000 loopt in de beginjaren op tot bijna € 2.000 per jaar extra aftrek. Je kunt dit zelf berekenen met onze rekentool.

Aan de andere kant zit er ook een box 3-kant aan dit verhaal, voor de ouders. Een familielening is een vordering in box 3. De werkelijke rente die de ouders ontvangen telt fiscaal gezien niet als inkomen, maar de vordering zelf wordt belast via het fictieve rendement in box 3. Lees hier alles over familiehypotheken en box 3 voor beleggers.

In 2026 bedraagt dat forfaitaire rendement voor overige bezittingen 6%. Over dat fictieve rendement betaal je 36% belasting, wat neerkomt op een effectieve belastingdruk van 2,16% over de waarde van de vordering. Op een lening van € 100.000 betekent dat € 2.160 aan belasting, ongeacht wat de ouders werkelijk ontvangen.

Bij een familierente van 3,5% ontvang je € 3.500, maar betaal je over de volle € 6.000 fictief rendement 36% belasting, dus € 2.160. Netto houd je dan € 1.340 over. Dat nadeel verdwijnt niet bij een hogere rente, maar het wordt kleiner. Een rente richting 4% of hoger verkleint de kloof met het forfait, waardoor de belastingdruk in box 3 relatief gunstiger uitpakt. Voor een gedetailleerd rekenvoorbeeld, zie ons artikel Fiscaal debacle of Gouden Kans in 2026?

Het is een reden te meer om de rente op een familielening niet onnodig laag te houden. Zowel vanuit het perspectief van de Belastingdienst als vanuit box 3-optiek heeft een marktconforme rente de voorkeur boven een symbolisch laag tarief.

De marktconforme rente stijgt. Voor families die al een tijdje nadenken over een hogere familierente is dit een goed moment om die vast te leggen. De richting is op dit moment opwaarts, maar of dat zo blijft is onzeker. Geopolitieke onrust kan snel omslaan, en de kapitaalmarkt reageert even snel naar beneden als naar boven. Bekijk de voordelen en nadelen van een familiehypotheek voor een compleet overzicht.

Wat veel mensen niet weten: bij banken kun je een hypotheekaanvraag doen tegen de huidige rente, ook als de sleuteloverdracht nog weken of maanden later plaatsvindt. Die zekerheid kun je binnen de familie ook afspreken. Leg in de leenovereenkomst vast welke rente geldt, en per welke datum die ingaat. Zo profiteer je van het huidige niveau, zonder dat een verdere stijging je alsnog raakt. Wil je weten hoe je je kind helpt bij het kopen van een woning? Lees dan ons uitgebreide artikel.